Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Współczesne zagrożenia dzieci i młodzieży.



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.


 

Etiologia zagrożeń i patologii wśród dzieci i młodzieży to zjawisko wieloczynnikowe. Składają się na nie czynniki indywidualne, społeczne kulturowe i obyczajowe i prawne. Każde dziecko przychodzące na świat potrzebuje pomocy wychowawczej, czyli mądrości i miłości rodziców
i innych wychowawców. Jeśli zamiast wsparcia i miłości dziecko doświadcza negatywnych nacisków, wtedy pojawiają się zagrożenia i trudności w rozwoju aż do wystąpienia różnego rodzaju patologii, takich jak: nikotynizm, alkoholizm, narkomania, przestępczość choroby psychiczne, samobójstwa.
Pierwszym źródłem zagrożeń dla rozwoju człowieka jest sam człowiek.
Nawet gdy dany chłopiec czy dziewczyna mają dobrą sytuację rodzinną, może
popaść w poważny kryzys, czy ulec jakiejś formie patologii. Źródłem zagrożeń dla człowieka jest jego niedojrzałość w jakiejkolwiek sferze życia. Typowym przejawem tej niedojrzałości jest błędna postawa wobec własnego ciała. Może ona polegać na redukowaniu swego człowieczeństwa wyłącznie do sfery cielesnej. W konsekwencji człowiek staje się niewolnikiem swego ciała, a to prowadzi do zagrożeń i patologii (np. uzależnienie, przestępstwa na tle seksualnym).Inna postawa tego typu polega na buncie wobec własnego ciała, odrzuceniu własnej cielesności, na patologicznym lęku wobec wszystkiego co cielesne . Taka postawa prowadzi do walki z własnym ciałem, włącznie z okaleczeniem siebie czy anoreksją.
W odniesieniu do sfery psychicznej największym zagrożeniem jest oszukiwanie samego siebie. Bywa że człowiek używa własnej inteligencji nie po to, by szukać obiektywnej prawdy i żyć w świecie faktów lecz po to by szukać miłych iluzji oraz żyć w świecie fikcji. Okazuje się, że im większy kryzys przeżywa osoba, tym bardziej skłonna jest do manipulowania własnym myśleniem po to, by naiwnie usprawiedliwiać popełnione błędy.
W odniesieniu do sfery emocjonalnej największe zagrożenia polegają
na ucieczkach od bolesnych emocji. Próba ta kończy się zwykle popadnięciem w uzależnienia chemiczne, gdyż sięganie po substancje psychotropowe jest najłatwiejszym sposobem na zapominanie o tym co niepokoi. Sytuacje tego typu mogą prowadzić do poważnych uzależnień które powodują często nieodwracalne skutki.
Wśród najczęstszych motywów sięgania przez dzieci i młodzież różnego typu środki psychoaktywne (narkotyki, leki, kleje, alkohol ) wymienia się:
ciekawość, namowę, naśladownictwo, chęć przeżycia przyjemności, uzyskanie lepszego samopoczucia, chęć nawiązywania kontaktów, nieśmiałość.
Narkomania to choroba "braku " miłości i poczucia bezpieczeństwa. Psycholodzy zwracają uwagę, że branie środków uzależniających jest sygnałem problemów ucznia, z którymi sobie nie radzi. Należą do nich:
- brak porozumienia w domu
- kłopoty w nauce;
- brak wiary w siebie;
- niepowodzenia z pierwszą miłością.
Pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych którzy diagnozują zagrożonych uczniów.
uczniów wskazują na następujące ich problemy:
- trudności w kontaktach z rówieśnikami;
- poczucie osamotnienia i nieakceptacji przez grupę rówieśniczą;
- brak przyjaciół ucieczka od kontaktów;
- częste sytuacje konfliktowe;
- niezadowolenie z kontaktów rodzinnych;
- konflikty;
- niemożność porozumienia się w podstawowych sprawach;
- brak poczucia oparcia psychicznego ze strony rodziców , uczucia niechęci
a nawet nienawiści do nich;
- trudności i niepoewodzenia szkolne ; niesatysfakcjonujące wyniki w nauce
- złe samopoczucie w szkolnych grupach rówieśniczych;
- konflikty z nauczycielami;
Zaburzenia życia emocjonalnego :
- wysoki poziom lęku oraz napięcia psychicznego;
- niezrównoważenie emocjonalne;
- obniżone poczucie sensu życia;
- myśli samobójcze.
Światowa organizacja zdrowia określiła narkomanię, jako chorobę złej adaptacji. W sytuacji gdy zjawisko uzależnień wśród dzieci i młodzieży ma tendencję wzrostową, problem narkomanii należy poddać refleksji psychologiczno-pedagogicznej i uzyskać odpowiedź na pytania: co powoduje iż dzieci dziesięcioletnie sięgają po środki typu kleje a młodzież w wieku piętnastu lat i poniżej tego wieku uzależnia się od środków psychoaktywnych? Czy jest to wynik ich złej kondycji psychofizycznej?
Jakie są główne błędy i niedopatrzenia popełniane przez dwie najważniejsze dla wychowania dziecka instytucje tj. rodzinę i szkołę. Bo właśnie rodzina i szkoła są odpowiedzialne za kształtowanie osobowości dziecka.
Kolejne zagrożenie dzieci i młodzieży może tkwić w rodzinie. Rodzina to podstawowe środowisko, w którym dzieci i młodzież uczą się postawy wobec siebie i świata. Kryzys rodziny przybiera wiele postaci np; rozbicie rodziny, alkoholizm, narkomania i przemoc. Patogenne są także rodziny w których rodzice nie stosują odpowiedzialnego wychowania dzieci. Szkoła jest także instytucją odpowiedzialną za wychowanie dzieci i młodzieży. W ostatnim czasie w szkołach na całym świecie zauważa się pogłębiające się zjawisko mobbingu - czyli przemocy. Fala przemocy wewnątrzszkolnej stała się wielkim problemem. Jak wykazują to liczne badania i raporty, ponad połowa młodzieży doświadcza w szkołach przemocy. Nasilenie przemocy wobec innych ludzi jest wynikiem doświadczania takiej przemocy w rodzinie oraz otoczeniu rówieśniczym. Duży wpływ na wzrost agresywności młodzieży ma także atmosfera psychiczna panująca w szkole ; na atmosferę składa się stosunek nauczycieli do uczniów, sposób rozwiązywania konfliktów i zatargów wynikających ze sprzeczności interesów różnych grup składających się na społeczność danej szkoły. Agresywność burzy sferę emocjonalną zarówno
u ofiar przemocy jak i u osób przejawiających zachowania agresywne-agresorów.
Młodzież szkolna tworzy współdziałające grupy rówieśnicze. Zdarza się iż one także mogą być zagrożeniem. Są to niektóre grupy nieformalne. Należą do nich osobnicy z zaniedbanych i odrzuconych w środowisku domowym. Szukają oni zaspokojenia swych potrzeb społecznych, głównie uznania w grupie rówieśniczej, wśród podobnych sobie nieprzystosowanych, wykraczających stopniowo na drogę przestępców młodocianych prezentujących buntowniczą i konspiracyjną postawę wobec dorosłych.. Istnieją także grupy młodzieży, które kwestionują wszelkie zwyczaje kulturowe, prezentują buntowniczą postawę wobec dorosłych negują ich zwyczaje i styl życia. Są to subkultury młodzieżowe takie jak hipisi, gitrowcy, skinhedzi, punki. Młodzież ta odrzuca dorosłych, dąży do stworzenia własnych wzorów, zanegowania kultury dominującej w społeczeństwie.
Jedna z psychologicznych koncepcji wyjaśnia uzależnienia młodzieży jako wynik samoleczenia różnych dysfunkcji osobowości i swych problemów adaptacyjnych. Osoby te są zazwyczaj dojrzałe emocjonalnie lecz posiadają niedorozwinięty system wewnętrznej kontroli. Wyróżniają się bardzo wygórowanymi wymaganiami i oczekują natychmiastowego zaspokajania potrzeb. Cechuje je duża dysproporcja między ambicjami i celami a realnymi osiągnięciami. Mają niską tolerancję na lęk i frustrację oraz niską umiejętność kształtowania mechanizmów obronnych. Reagują albo agresją albo różnego typu ucieczką np . wstąpieniem do sekt-co stanowi także wielkie zagrożenie dla dorastającej młodzieży.
Szczególnie niekorzystne dla rozwoju osobowości dziecka uważa się urazy psychiczne (sytuacje stresujące doznawane we własnym domu i szkole ).Urazy psychiczne prowadzą do stanu deprawacji uczuciowej i społecznej co w dłuższym okresie czasu tworzy rodzaj stanu przednałogowego. Cechuje go uczucie beznadziejności, nieznośnego stanu napięcia emocjonalnego, obniżenia poczucia własnej wartości utraty szacunku do samego siebie.
Tendencje wzrostowe zjawiska uzależnień są wynikiem między innymi utrwalonych współcześnie przekazów wśród młodzieży, że człowiek ma prawo być szczęśliwy, więc stan szczęśliwości mu się należy i nie obowiązuje go walka z przeciwnościami czy znoszenie przykrych doznań. Teoria pozytywnego myślenia w tym przypadku wykorzystywana jest w krzywym zwierciadle: młodzież sięga po alkohol czy narkotyki właśnie po to by "pozytywnie" myśleć, by wyrobić w sobie "pozytywny" obraz samego siebie. Kolejne źródło destrukcyjnego wpływu dominującej kultury to promowanie fałszywej tolerancji. Osoby popadające w kryzys i zachowania patologiczne szantażują wręcz ludzi z otoczenia sloganem o tolerancji i życiu w wolnym kraju. Taki sposób interpretowania tolerancji i wolności prowadzi rzeczywiście do jej utraty. Niekorzystny wpływ na kształtowanie się u młodych ludzi potrzeb i wartości mają powszechnie stosowane w nasilonym stopniu techniki reklamowe - które wręcz wymuszają na ludziach wytwarzanie sztucznych potrzeb - zupełnie nieuzasadnionych. Rozwój lub degeneracja wychowanków dokonuje się w całym kontekście kultury i uwarunkowań społecznych. Ów kontekst kulturowy i społeczny oddziałuje na dzieci
i młodzież w dużym stopniu za pośrednictwem środków społecznego przekazu. Współczesne mass-media są rodzajem zbiorowego wychowawcy. Niewątpliwie media pełnią rolę wychowawczą, pod warunkiem iż dzieci
i młodzież korzystają z nich z programów dla nich przeznaczonych. Często jednak dzieje się inaczej. Rodzice nie mają pod kontrolą tego, co oglądają ich dzieci. W takim przypadku media tylko uzależniają a w wielu przypadkach deprawują. Niejednokrotnie zauważamy, iż programy telewizyjne, gry komputerowe, czasopisma, strony internetowe kierowane do dzieci i młodzieży są pełne mniej lub bardziej zamaskowanej przemocy, okrucieństwa, erotyzmu.
Destrukcyjny wpływ mediów polega na wytwarzaniu nieuzasadnionych potrzeb wywołanych agresywną reklamą .W tej sytuacji wielkim zagrożeniem dla rozwoju dzieci i młodzieży jest fakt, że większość wychowanków spędza wiele godzin dziennie przed telewizorem czy komputerem. Przeważająca część dzieci i młodzieży poświęca więcej czasu na kontakt z mediami niż kontakt z rodzicami lub na pobyt w szkole. F.Kozaczuk w czasopiśmie "Profilaktyka i resocjalizacja " wskazuje na zagrożenia cywilizacyjne i określa je jako-płynące z wielu stron czynniki patogenne tkwiące w dynamicznych i wyjątkowo burzliwych procesach cywilizacyjnych oraz przeobrażeniach kulturowych. Autor przedstawia realne i potencjalne socjalizacyjne i wychowawcze skutki tych zagrożeń . Na ich tle określa nowe wyzwania stojące przed instytucjami socjalizacyjnymi i wychowawczymi w szczególności przed rodziną i szkołą. Zwraca też uwagę na konieczność komplementarności i metodologicznej poprawności systemów profilaktyki społecznej w makro i mikrośrodowiskach, przedsięwzięciach profilaktycznych i resocjalizacyjnych. Profilaktyka zaburzeń i patologii wśród dzieci młodzieży ma ogromną i doniosłą rolę, lecz prawdziwe efekty przynosi wtedy, gdy jest prowadzona integralnie z dobrym odpowiedzialnym wychowaniem. Najskuteczniejsza jest profilaktyka która polega na uczeniu wychowanków dojrzałości w odniesieniu do określonych zagrożeń promowaniu dojrzałej postawy we wszystkich dziedzinach ludzkiego życia.
Podsumowując należy stwierdzić, iż w dzisiejszej rzeczywistości dzieci
i młodzież są narażone na wielorakie niebezpieczeństwa, które powodują wielką porażkę w życiu młodego człowieka, rozumianą jako utratę sensu życia, a niektóre nawet utratę życia biologicznego.
Rozumiejąc istotę problemu nauczyciele powinni się czuć odpowiedzialni za młodzież i wspólnie z rodzicami pomóc im bezpiecznie wkroczyć w dorosłość bez nałogów i uzależnień. Wskazane jest refleksyjnie odnieść się do zagadnienia i odpowiedzieć sobie na pytanie " Co robić, aby wzmacniać a nie osłabiać kondycję dzieci i młodzieży, bo przecież to nie jest pokolenie niczyje"

LITERATURA:
1.Problemy zagrożenia młodzieży uzależnieniem-publikacja dla pracowników oświaty pod red. B.Kańskiej .COMPW -2 MEN.
2. W.Bobiński : Szkoła chora na nijakość. Tygodnik Powszechny NR 43 / 1994r.
3. M. Dziewiecki .Nowoczesna profilaktyka uzależnień. Kielce 2000r.
4. M. Dziewiecki. Odpowiedzialna pomoc wychowawcza. Radom 1999r.


Opracowanie: Małgorzata Majewska – Tkaczuk
Gimnazjum im. Polskich Noblistów w Werbkowicach.

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie do wykorzystania na lekcjach -> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej



Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie