Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Plan pracy świetlicy szkolnej



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.


 

W naszej szkole podstawowej działa świetlica, która umożliwia uczniom aktywne spędzanie wolnego czasu po godzinach wysiłku umysłowego. Zajęcia organizowane są tak, by przez swą różnorodność przyczyniały się do odprężenia psychicznego dziecka. Z uwagi, iż bardzo trudno znaleźć jakieś prace, pomoce, informacje, dotyczące pracy na świetlicy, chciałabym zaprezentować własny plan pracy świetlicy przeznaczony dla uczniów szkoły podstawowej;

Plan pracy dydaktyczno wychowawczy świetlicy szkolnej.

WRZESIEŃ.

Wracamy do szkoły.
  1. Poznajmy się.
    • powitanie nowych członków świetlicy
    • zabawy integracyjne w grupie (poznajemy swoje imiona)
    • zapoznanie najmłodszych uczniów z nowym miejscem jakim jest świetlica.
  2. Poznajemy prawa i obowiązki ucznia świetlicy szkolnej.
    • regulamin świetlicy, dyżury i obowiązki uczniów świetlicy
    • poznajemy obyczaje i tradycje naszej świetlicy
  3. Wakacyjne wspomnienia.
    • swobodne wypowiedzi uczniów na temat wakacji
    • wakacyjne pamiątki,
    • malowanie pastelami lub farbami okolicy zapamiętanej z wakacji,
    • gry i zabawy na powietrzu,
    • praca z mapą
  4. Przestrzegamy zasad ruchu drogowego
    • przypominamy zasady bezpiecznego poruszania się pieszego na drodze,
    • jak bezpiecznie przejść przez jezdnię (prezentacja w terenie),
    • tworzymy kodeks pieszego,
    • pogadanka nt. bezpieczeństwa podczas wycieczek rowerowych
    • prezentacja multimedialna, przygotowanie roweru do wyjazdów.
  5. Sprzątamy Świat.
    • jesienne sprzątanie terenów wokół szkoły,
    • pogadanka tematyczna: Dlaczego ludzie śmiecą.
  6. Pożegnanie lata.
    • moje letnie przygody, luźne wypowiedzi uczniów na temat minionego lata,
    • malowanie farbami, kredkami scenki z minionego lata.
  7. Nadchodzi jesień
    • wycieczka po okolicach Bolimowa. Obserwujemy zmiany zachodzące w przyrodzie, sprzątamy zwiedzaną okolicę.
    • swobodne wypowiedzi uczniów na temat piękna polskiej jesieni, zmian zachodzących jesienią w polu, w lesie, w sadzie.
    • układanie krzyżówek z hasłem jesień.
    PAŹDZIERNIK
  8. Zwierzęta wokół nas.
    • wspólna rozmowa na temat zwierząt żyjących w naszej okolicy w lasach i na polach. Co to są zwierzęta nocne?
    • rozpoznawanie różnych gatunków ssaków,
    • zwierzęta hodowlane w gospodarstwach,
    • gry i zabawy dramowe; odgłosy zwierząt.
  9. Jesienne zmiany w przyrodzie.
    • pogadanka na temat właściwego zachowania się podczas wycieczek i zajęć w terenie.
    • poznajemy i zbieramy liście do szkolnego atlasu liści,
    • pospolite drzewa liściaste, iglaste
    • wycieczka.
    • rozpoznawanie jesiennych liści, określanie kształtu, koloru,
    • wykonanie kompozycji „jesiennej postaci” – naklejanie liści na dużym kartonie,
    • wykonanie jesiennych bukietów z liści, traw, jarzębiny.
  10. Jesienne prace w ogrodzie
    • swobodne wypowiedzi uczniów na temat prac wykonywanych jesienią w ogrodzie.
    • rozmowa na temat związków przyczynowo
    • skutkowych między pracą ogrodnika, rolnika jesienią a plonami w następnym roku.
    • Jesienna pogoda. Wypowiedzi uczniów na temat pogody.
    • Jesienne skarby. Zorganizowanie jesiennej wystawki. Wspólna rozmowa na temat skarbów z sadu i ogrodu, parku.
    • Wykonanie z masy papierowej dowolnego owocu lub warzywa, wystawa prac.
    • Zabawy dramowe „odgadnij kim jestem”.
    • Czytanie tekstu z podziałem na role.
    • Wiersze o tematyce jesiennej. Słuchanie czytanego przez nauczyciela wiersza „Pomidor” J. Brzechwy. Wspólne zabawy dramowe „odgadnij jakim jestem warzywem”.
  11. Dzień Edukacji Narodowej.
    • rozmowa uczniów z nauczycielem na temat jego pracy,
    • przypomnienie o formach grzecznościowych i wielkich literach przy pisaniu życzeń.
  12. Dzień walki z głodem.

    LISTOPAD.
  13. W zdrowym ciele zdrowy duch.
    • pamiętamy o zdrowym odżywianiu się jesienią.
    • Witaminy z owoców i warzyw,
    • sposoby przechowywania owoców i warzyw,
    • głośne czytanie przepisów na surówki i sałatki,
    • wspólna rozmowa nt. jaki wpływ ma pogoda na ubiór i zdrowie.
  14. Świetlicowe przyjaźnie.
    • swobodne wypowiedzi uczniów o swoich przyjaciołach,
    • praca plastyczna mój przyjaciel.
  15. Ptasie odloty.
    • Żegnamy odlatujące ptaki. Układanie i rozwiązywanie krzyżówek o ptakach.
    • Głośne czytanie informacji o wybranym ptaku z encyklopedii.
    • Rozpoznawanie ptaków i ich nazw.
    • Wspólna rozmowa na temat; dlaczego ptaki odlatują od nas na zimę?
    • Oglądanie książek o ptakach, albumów…
    • Wykonanie papierowej składanki ptaka.
    • W jaki sposób pomagamy ptakom które zimują w kraju? Pogadanka.
  16. Układ Słoneczny
    • Co to jest Układ Słoneczny
    • praca z encyklopedią, słownikiem geograficznym.
    • Swobodne wypowiedzi uczniów na temat Układu Słonecznego na podstawie zgromadzonych materiałów i doświadczeń własnych.
    • Wspólne objaśnienie pojęć: astronom, astronauta.
    • Wykonanie planszy przedstawiającej Układ Słoneczny.
    • Gry i zabawy dramowe „mówiące planety”.
    • Kim był Mikołaj Kopernik? Wyjaśnienie pojęcia „Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię, polskie go wydało plemię”.
  17. Zmiany pór roku.
    • Obserwujemy zmiany zachodzące w przyrodzie
    • zajęcia terenowe.
    • Ustalenie, co jest przyczyną zjawiska pór roku w przyrodzie.
    • Omówienie pozornej wędrówki Słońca i długości dnia i nocy w każdej z pór roku.
    • Rozmowa nt. Zmian przyrody w różnych porach roku i ich wpływie na życie ludzi, zwierząt i roślin.
    • Ilustrowanie utworu muzycznego A. Vivaldiego „Cztery pory roku”(jesień).
  18. Narodowe Święto Niepodległości.
    • opowiadanie nauczyciela o historii Polski połączone z oglądaniem ilustracji, albumów.
    • Przedstawienie postaci marszałka J. Piłsudskiego. Udział w uroczystości szkolnej z okazji Narodowego Święta Niepodległości.
    • Przybliżenie uczniom symboliki barw narodowych i sztandaru szkolnego.
    GRUDZIEŃ
  19. Moja rodzina.
    • Swobodne wypowiedzi uczniów na temat ich rodzin połączone z prezentacją przyniesionych pamiątek, zdjęć.
    • Rozmowa na temat praw i obowiązków członków rodziny.
    • Zabawa w architekta – dom moich marzeń.
    • Wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytanie” Jak postępować, by tworzyć kochającą się rodzinę?
    • Gry i zabawy dramowe „zgadnij kim jestem”.
    • Wspólna rozmowa nt. Jak dzielę się obowiązkami z rodzeństwem, by pomóc rodzicom?
  20. Książka moim przyjacielem.
    • Jak zachęcić innych do czytania książek
    • rozmowa.
    • Moja ulubiona bajka, baśń, wiersz, uczniowie prezentują swoje ulubione książki.
    • Pogadanka z bibliotekarką nt. Zachowania się w bibliotece, poszanowania wypożyczanych książek.
    • Czytanie wybranego w bibliotece opowiadania z podziałem na role.
    • Wykonanie ilustracji do czytanego opowiadania.
    • Piszemy własne opowiadanie, bajkę, wiersz. Odczytanie najciekawszych prac.
    • Opowiadamy i czytamy baśnie.
  21. Nasze zabawy w teatr.
    • Wyjaśnienie znaczenia słowa teatr.
    • Wspominamy nasze przedstawienia szkolne i towarzyszące im emocje.
    • Kto jest kim w teatrze? Projektowanie obsady i scenografii do wybranego mini przedstawienia.
    • Zabawa w teatr z wykorzystaniem dramy. Inscenizowanie fragmentów wybranych baśni.
    • Próba odpowiedzi na pytanie: gdybyś w przyszłości pracował w teatrze, kim chciałbyś zostać?
  22. Otrzymujemy i dajemy prezenty.
    • pisanie listu do Świętego Mikołaja z prośbą o prezenty.
    • Adresowanie koperty. Krótkie wypowiedzi na temat drogi listu od nadawcy do adresata.
    • Portret Świętego Mikołaja – praca plastyczna.
    • Nauka pakowania prezentu w ozdobny papier.
    • Układanie i rozwiązywanie zagadek tematycznych.
  23. Przygotowujemy się do świąt.
    • Wykonywanie ozdób choinkowych, np. łańcuchy, serduszka.
    • Słuchanie opowiadania nauczyciela o symbolach Bożego Narodzenia.
    • Oglądanie gałązek jemioły. Rola plantacji świerków w ochronie lasów.
    • Słuchanie, nauka i śpiewanie kolęd.
    • Tradycje Bożego Narodzenia. Drama „Przyjmujemy Mikołaja w domu”.
    • Wspólna rozmowa nt. przygotowania potraw i elementów dekoracyjnych do nakrycia stołu.
    • Swobodne wypowiedzi nt. Przygotowań do Wigilii.
    • Wypowiedzi dzieci o tym, czego życzymy bliskim.
    • Pisanie na kartce życzeń skierowanych do siebie w formie dobrego uczynku, poprawy.
    • Szkolna Wigilia
    • śpiewanie kolęd, dzielenie się opłatkiem.
  24. Poznajemy zwyczaje świąteczne i noworoczne.
    • swobodne wypowiedzi uczniów na temat szopek urządzanych w kościołach.
    • Omówienie ilustracji przedstawiającej szopki.
    STYCZEŃ
  25. Witamy Rok 2006.
    • Swobodne wypowiedzi na temat jak witaliśmy Nowy Rok.
    • Zabawy zimowe na śniegu i lodzie: rzuty śnieżkami do tarcz, do wyznaczonego celu.
    • Jak zaplanować bal karnawałowy
    • wspólna rozmowa.
    • Konkurs „Pomysł na najciekawszy strój karnawałowy i jego wykonanie”.
  26. Zima, Zima.
    • Obserwacja otoczenia wokół szkoły, rozmowa o tym jak rośliny i zwierzęta przygotowują się do zimy.
    • Zabawy ruchowe na boisku.
    • Zapoznanie ze sposobem przetrwania zimy przez ptaki, owady i ssaki.
    • Wycieczka po okolicy, podsumowanie poczynionych obserwacji.
    • Jak pomagamy ptakom podczas zimy.
    • Malowanie zimowych drzew różnymi technikami, np. mokre w mokrym, malowanie pastą, świecą. Barwy zimne.
    • Giełda pomysłów na temat „Oszczędzamy las” .Rozpoznawanie szyszek, ustalenie z jakich drzew pochodzą, oglądanie nasion.
    • Ćwiczenia ruchowe i naśladowanie kołysania się drzew, pracy drwali, łamania się gałęzi.
    • Gry i zabawy dramowe: naśladujemy ptaki.
    • Rysunek kredką „Dokarmiamy ptaki”.
  27. Bezpiecznie na śniegu i lodzie..
    • Swobodne wypowiedzi dzieci dotyczące zabaw i gier zimowych.
    • Rozmowa na temat sportów zimowych, olimpiad.
    • Gry i zabawy dramowe „odgadnij dyscyplinę sportu”.
    • Zwrócenie uwagi na bezpieczeństwo zabaw zimowych.
    • Niebezpieczeństwo zabaw w pobliżu jezdni. Droga hamowania pojazdów - doświadczenie z użyciem zabawek.
  28. Nasza biblioteka.
    • Swobodne wypowiedzi dzieci na temat ulubionych książek.
    • Co mogę zrobić dla szkolnej biblioteki – rozmowa.
    • Przypominamy regulamin biblioteki.
    • Rozmowa na temat roli książki w życiu człowieka. „Książka to najlepszy przyjaciel”.
  29. Dzień Babci i Dziadka.
    • Swobodne wypowiedzi uczniów na temat chwil spędzonych z babcią i dziadkiem.
    • Redagowanie życzeń dla babci i dziadka.
    • Drama – praca w dwójkach
    • próby składania życzeń.
    • Rozmowa nt. szacunku do osób starszych.
    LUTY
  30. Przyglądamy się zimie.
    • Układanie rebusów i zagadek o tematyce zimowej.
    • Gry i zabawy na śniegu, toczenie kul, lepienie bałwana.
    • Wykonanie bałwana z wykorzystaniem waty, papieru kolorowego.
    • Obserwacja pogody w styczniu: temperatura, opady, długość dnia.
    • Obserwacja stopnia zanieczyszczenia śniegu, roztopienie śniegu, filtrowanie wody.
    • Malujemy zimę – praca plastyczna.
  31. Tropimy ślady na śniegu.
    • Tropienie i rozpoznawanie śladów zostawianych przez kolegów.
    • Analiza kształtu śladów zwierząt na podstawie ilustracji, rozpoznawanie zwierząt po śladach innych niż tropy, np. ptasie pióra.
    • Praca plastyczna: „Fantastyczne zwierzaki i ich ślady”.
    • Układanie i rozwiązywanie rebusów i krzyżówek o tematyce zimowej.
  32. Dokarmiamy zwierzęta zimą.
    • Rozmowa na temat sposobu dokarmiania zwierząt zimą.
    • Pogadanka - jak należy się zachowywać na zajęciach terenowych.
    • Wycieczka terenowa – dokarmiamy naszych podopiecznych.
    • Praca plastyczna „Zwierzęta zimą”.
    • Gry i zabawy dramowe „naśladujemy zwierzęta”.
  33. Dbamy o naszą świetlicę.
    • Swobodne wypowiedzi uczniów na temat świetlicy.
    • Ustalenie zakresu prac, jakie należy wykonać w celu poprawienia wyglądu, estetyku świetlicy.
    • Jak należy dbać o sprzęt szkolny – rozmowa.
    • Giełda pomysłów „Co zrobić, aby nasza świetlica była piękniejsza.”
    MARZEC.
  34. Pory dnia i roku.
    • Rozmowa nt. dobowego ruchu Ziemi: dzień, noc.
    • Praca z globusem.
    • Uświadomienie dzieciom, w jaki sposób rozwój cywilizacji i lekkomyślność zagraża ziemi.
    • Swobodne wypowiedzi nt. zmiany pogody w ciągu roku. Zjawiska jakie obserwujemy przy tych zmianach.
    • Warunki życia roślin i zwierząt w różnych porach roku.
  35. Zapach przedwiośnia.
    • Analiza przysłowia „ W marcu jak w garcu”.
    • Przypomnienie zasad bezpieczeństwa podczas wspólnego wyjścia.
    • Obserwacje podczas spaceru oznak przedwiośnia.
    • Swobodna rozmowa nt. zaobserwowanych zmian zachodzących w przyrodzie.
    • Ćwiczenia i zabawy ruchowe i oddechowe tematycznie związane z przedwiośniem.
  36. Kluby przyjaciół Ziemi.
    • Swobodna rozmowa dotycząca ochrony Ziemi.
    • Zapoznanie z fundacjami i klubami pomocy: Przyjaciele Ziemi, Pokojowy Ruch „Zielonych”, Światowy Fundusz Ochrony Przyrody. Praca z przygotowanymi materiałami.
    • Jak ja mogę pomóc Ziemi? - swobodne wypowiedzi.
    • Próba refleksji nad obecną sytuacją.
  37. Obserwujemy przyloty ptaków.
    • Spacer po najbliższej okolicy.
    • Obserwacja ptaków, rozpoznawanie ich cech charakterystycznych, zapoznanie z budową ptaków, określenie kierunków przylotów i odlotów.
    • Obserwacja ptasich gniazd, określenie miejsc budowy gniazd i „materiałów budowlanych”.
    • Rola gniazd w życiu ptaków – swobodne wypowiedzi.
    • Praca plastyczna „Ptasie powroty”.
  38. Powitanie Wiosny.
    • Uroczyste topienie Marzanny.
    • Obserwacje zmian zachodzących w przyrodzie.
    • Swobodne wypowiedzi uczniów na temat zwiastunów wiosny.
    • Układanie haseł witających wiosnę.
    • Rozmowa na temat wiosennych kwiatów i ich ochronie.
    KWIECIEŃ.
  39. Poznajemy drzewa.
    • Wycieczka z nauczycielem przyrody
    • przypominamy gatunki poznanych drzew.
    • Obserwacja drzew rosnących wokół szkoły, nazywanie ich, wskazywanie cech charakterystycznych, zaliczanie do drzew liściastych, iglastych, omówienie warunków życia.
    • Rozpoznawanie drzew po liściach, igłach.
    • Budowa liści.
    • Swobodna rozmowa - uczniowie opisują poznane drzewa, wykazują różnice i podobieństwa.
  40. Wiosenne prace.
    • Swobodne wypowiedzi dzieci o wiosennych pracach w ogródku.
    • Rozmowa z dziećmi o wyglądzie najbliższej okolicy, określenie co możemy zmienić, poprawić, naprawić, posprzątać.
  41. Malujemy pisanki.
    • Swobodne, wynikające z doświadczeń dzieci wypowiedzi nt. zwyczajów wielkanocnych.
    • Malowanie pisanek.
    • Ustne wypowiedzi opisujące własną pisankę, pisankę marzeń.
    • Rozmowa na temat zwyczajów wielkanocnych , ze szczególnym zwróceniem uwagi na śmigus
    • dyngus.
    • Czytanie o tym zwyczaju z materiałów źródłowych.
    • Własne doświadczenia związane z tym świętem - rozmowa.
  42. Składamy świąteczne życzenia.
    • Indywidualne wypowiedzi uczniów o zwyczajach wielkanocnych ze szczególnym uwzględnieniem tradycji pisania świątecznych kart.
    • Zgromadzenie świątecznych kart, opisywanie ich, zwrócenie uwagi na elementy umieszczone na kartach.
    • Wspólne zgromadzenie słownictwa potrzebnego do napisania świątecznych życzeń.
    • Projektowanie własnych kart i pisanie życzeń.
  43. Światowy Dzień Ziemi.

    Maj.
  44. Majowe święta.
    • Oglądanie materiałów związanych z Konstytucją 3 Maja, np. reprodukcji obrazu Jana Matejki „ Konstytucja 3 maja”.
    • Opowiadanie nauczyciela o Konstytucji i czasach w których powstała.
  45. Wiosenna pogoda.
    • Wypowiedzi uczniów na temat pogody i zmian w przyrodzie w maju.
    • Majowe kwiaty. Poznajemy nazwy kwiatów i roślin zielonych w naszej okolicy.
    • Poznajemy procesy zapylania i rolę pszczół.
    • Praca plastyczna „Polne Kwiatki”.
    • Poznanie różnych gatunków chwastów:
    • Wzajemne prezentowanie chwastów zebranych w drodze do szkoły.
    • Próba nazwania roślin na podstawie własnych wiadomości.
    • Swobodne wypowiedzi o przyczynach i sposobach zwalczania chwastów, praca na szkolnym klombie.
    • Czy zioła to chwasty? – wspólne wyjaśnienie; kiedy roślina zielona może być uznana za szkodliwy chwast.
  46. Moja rodzina.
    • Wypowiedzi uczniów na temat swojej rodziny.
    • Przytaczanie rodzinnych anegdot.
    • Prezentowanie przyniesionych zdjęć i pamiątek rodzinnych.
    • Praca plastyczno – literacka; wykonanie kartki z rodzinnego albumu.
    • Zabawa pantomimiczna: „Czyj to portret?”.
  47. Moja mama, mój tata.
    • Swobodne wypowiedzi dzieci na temat swojej mamy.
    • Układanie i zapisywanie krótkiego opisu wyglądu zewnętrznego mamy i taty.
    • Moi rodzice - praca plastyczna.
  48. Nasze zdrowie.
    • Próba zastanowienia się, refleksja: czy mam kondycję?, Czy codziennie ćwiczę? Czy jestem aktywny na lekcjach wf?
    • Sprawdzamy swoją sprawność fizyczną, zajęcia na boisku szkolnym.
    • Głośne odczytanie informacji na temat roli różnych organów w prawidłowym funkcjonowaniu człowieka.
    • Odnajdywanie omawianych organów w swoim organizmie.
    • Swobodna rozmowa o tym, co jest niezbędne aby być zdrowym i sprawnym: sport, higiena osobista, zdrowe odżywianie.
    CZERWIEC.
  49. Dzień Dziecka
  50. Poznajemy prawa dziecka.
    • Wspólne oglądanie zdjęć przedstawiających charakterystyczne typy mieszkańców różnych części świata.
    • Praca z mapą. Odnajdywanie na mapie świata regionów, które zamieszkują poznani na fotografii ludzie.
    • Próba odpowiedzi na pytanie: co łączy, a co różni dzieci na całym świecie?
    • Uważne, wyraziste odczytanie Praw Dziecka i dokładne ich omówienie, wyjaśnienie
    • Zapoznanie dzieci z jedynym odznaczeniem nadawanym dorosłym przez dzieci
    • Order Uśmiechu.
    • Projektujemy własny order i nadajemy mu nazwę.
  51. Lato, lato...
    • Rozwiązywanie i układanie zagadek i rebusów związanych z nadchodzącym latem.
    • Mój przepis na lato - pisemna praca w grupach.
    • Przypominamy letnie i wakacyjne piosenki.
    • Swobodne wypowiedzi na temat lata i sposobu spędzania wolnego czasu.
    • Praca plastyczna pt. „Lato”.
  52. Obserwujemy otaczającą nas przyrodę.
    • Obserwowanie zmian jakie nastąpiły w przyrodzie.
    • Swobodne wypowiedzi na ww. temat.
    • Zabawa dramowa: szukanie w swoim otoczeniu przedmiotów, które mogą odtworzyć dźwięki deszczu, wiatru, błyskawicy, grzmotu...
  53. Gdzie na wakacje.
    • Praca z mapą Polski, przewodnikami turystycznymi – szukamy odpowiedniego miejsca na wakacje.
    • Nauka wakacyjnych i letnich piosenek.
    • Zabawy ruchowe na boisku szkolnym.
  54. Wakacyjne przestrogi.
    • Swobodne wypowiedzi uczniów nt. „ Jak bezpiecznie podróżować”?
    • Zabawa dramowa - zgubiłem się!
    • Przypominamy numery alarmowe.
    • Układamy wakacyjny regulamin.

Opracowała Aneta Jagura

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie do wykorzystania na lekcjach -> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej



Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie