Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Analiza dzieła Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.


 

Analiza dzieła Bitwa pod Grunwaldem może być wykorzystana na lekcjach sztuki przy omawianiu tematów z działu „Polskie malarstwo historyczne” w klasie I gimnazjum. Praca ta może stanowić  cenny środek dydaktyczny również na lekcjach języka polskiego i historii.
Analiza dzieła Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki.
 
                Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki to obraz namalowany na płótnie o wymiarach 426 x 987 cm, znajdujący się w Muzeum Narodowym w Warszawie.
    Niezwykłe są losy obrazu. Pierwszy szkic dzieła powstał w 1872 roku. W 1875 Matejko przystąpił do malowania Bitwy pod Grunwaldem. W tym celu sprowadził z Francji grube płótno, które utkane było bez szwu. Pod koniec 1876 roku Matejko przerwał pracę nad obrazem z powodu kłopotów rodzinnych. Następnego roku zabrał się do pracy, i tak ukończył obraz w 1878 roku. 28 września 1878 r. odbyła się pierwsza prezentacja obrazu. Na wystawę przybyły tłumy ludzi, które oglądały z wielkim zachwytem przedstawiony obraz.  W 1880 roku dzieło zostało wystawione na wystawie w Paryżu. 22 lata później tj. 1902 roku płótno znalazło się w warszawskiej Zachęcie. Podczas I wojny światowej przechowywano je w Moskwie. W 1922 roku obraz wrócił do Warszawy, a w 1938 został przewieziony do muzeum w Lublinie. Jednak dwa lata później władze hitlerowskie zajęły budynek galerii, dlatego obraz ten zakopano w szopie Taborów Miejskich. Płótno przeleżało pod ziemią  nietknięte, mimo że okupanci wyznaczyli za wydanie miejsca ukrycia obrazu dużą nagrodę. W 1945 płótno przewieziono do stolicy, do Muzeum Narodowego, gdzie znajduje się do dzisiejszego dnia.
        Tematyka obrazu batalistyczna. Obraz upamiętnia jedno z najważniejszych wydarzeń z historii Polski. Jest to zwycięstwo wojsk polskich i litewskich nad zakonem Krzyżackim w dniu 15 lipca 1410 roku. Przystępując do malowania Matejko przeprowadził wnikliwe studia historyczne ( np. przeczytał kroniki Marcina Bielskiego i Jana Długosza ) ikonograficzne i topograficzne ( m.in. odbył podróż na pola Grunwaldu). Mimo, że dysponował źródłami historycznymi przybliżającymi faktyczny przebieg bitwy nie ukazał jakiegoś konkretnego epizodu walki, lecz własną wizję tej gigantycznej batalii, która zadała śmiertelny cios potędze krzyżackiej.
        Obraz bogaty w kolory, lecz brakuje mu przejrzystej harmonii, klasycznej perspektywy. Wszystko w obrazie angażuje wzrok i uwagę.  Nagromadzenie walczących postaci konnych i pieszych sprawia, że obraz jest niezwykle dynamiczny, jakby doprowadzony do granic wytrzymałości ludzkiej percepcji. Patrząc na obraz nasze oko męczy się i nie jest w stanie jednym spojrzeniem ogarnąć tego całego widowiska. Taki jest zamierzony cel mistrza. Najpierw umieszcza widza w centrum bitwy, a potem zmusza go, by przerażony wycofał się na właściwe miejsce- obserwatora. Wtedy będzie oglądał obraz po kawałeczku, odczytywał zawarte w nim znak, konfrontował ze swoją wiedzą i spokojnie podziwiał każdy fragment tego wspaniałego dzieła. 
        Obraz posiada pełno detali pozornie nieuzasadnionych, obraz jest nasycony aluzjami i znakami. Matejko wprowadza rekwizyty z różnych epok, które posiadają wartość symbolu.
Wielki Mistrz Krzyżacki na obrazie ginie z rąk pachołków, a nie z rąk rycerzy. Intencję wyjaśnia Aleksander Gieysztor: „sprawiedliwość wymierza (…) i to włócznią św. Maurycego, polskim insygnium monarszym, szeregowe i półnagie wcielenie ducha polskiego”. Następny symbol to orientalny kołpak Witolda i takiż miecz w dłoni, który nawiązuje do wschodnich ambicji rodzącej się Unii. Natomiast „udokumentowany”  źródłowo jest św. Stanisław. ( O objawieniu pisze w „Dziejach polskich” Długosz. ) Matejko zdaje sobie sprawę, że Święty w chmurach: „ w dzisiejszym wieku będzie to dla was zdawać się dziwaczne, ale ja chciałbym, by obraz miał legendowe znaczenie…”.  
Postacie na tym obrazie to:
  1. URLICH VON JUNGINGEN – zaciekle walczący mistrz krzyżacki ginie pod ciosami włóczni i topora dwóch skąpo odzianych, pieszych wojowników ( włócznia jest repliką tej ofiarowanej Bolesławowi Chrobremu przez cesarza Ottona III podczas zjazdu gnieźnieńskiego w 1000 r. zwanej włócznią Maurycego ). nad jego głową kłębi się poderwany płaszcz krzyżacki
  2. ZYNDRAM Z MASZKOWIC ( ? – 1414 ) – zakuty w zbroję miecznik królewski, zasłynął podczas walk z Krzyżakami na Litwie, dawniej uważano, że był naczelnym wodzem wojsk polskich w czasie bitwy
  3. ŚW. STANISŁAW – na niebie pojawia się postać pogrążonego w modlitwie św, Stanisława, patrona Polski, Jan Długosz w swojej kronice donosi, że ukazał się walczącym rycerzom w czasie bitwy pod Grunwaldem
  4. KSIĄŻE WITOLD – Wielki Książe litewski, stryjeczny brat Władysława Jagiełły, ukazany jest w pozie zwycięzcy; na tle powiewającej flagi krzyżackiej wznosi w geście triumfu miecz i tarczę, pędzi na ogromnym rumaku wprost na widzów obrazu
  5. MARCIN Z WROCIMOWIC – prowadzi do boju chorągiew ziemi krakowskiej
  6. ZAWISZA CZARNY ( ? – 1428 ) – sławny rycerz z Grabowa – niepokonany w turniejach, uczestnik wielu wojen i poselstw, który zapisał się w historii Polski jako symbol prawości i cnót rycerskich ; zrzuca kopią z konia komtura gniewskiego Jana Grabię  
  7. KRÓL WŁADYSŁAW II JAGIEŁŁO ( 1386 – 1434 ) – założyciel dynastii Jagiellonów, który złamał potęgę Krzyżaków – zgodnie z przyjętymi zasadami obserwował przebieg walki z wysokiego pagórka, towarzyszył mu hufiec przyboczny
  8. MARKWARD VON SALZBACH – Komtur brandenburski
 
 
Bibliografia:
Encyklopedia multimedialna
Czasopismo – Wielcy malarze zeszyt 27
Czasopismo – Kolekcja sztuki polskiej zeszyt 1
Podręcznik – Plastyka 1  S. K. Storczyk – WsiP
                                                                                 
 
opracowała – Jolanta Krapierz nauczyciel sztuki     
Gimnazjum Publiczne Żarnowiec      
 

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie do wykorzystania na lekcjach -> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej



Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie