Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie

szczerbaki

szczerbaki (Xenarthra) – grupa prymitywnych ewolucyjnie, lądowych ssaków łożyskowych o zredukowanym uzębieniu. Zaliczane są do nich mrówkojady, leniwce i pancerniki – zwierzęta różniące się wyglądem zewnętrznym i trybem życia, ale o podobnej budowie anatomicznej. Pojawiły się w paleocenie na terenie Ameryki Południowej. Do czasów współczesnych przetrwało 30 gatunków występujących obecnie w obydwu Amerykach.

Ewolucja

Szczerbaki są zwierzętami Nowego Świata, występują w Ameryce Środkowej i Południowej, a jeden gatunek w Ameryce Północnej. Znane są od paleogenu i wczesnego eocenu, rozwijały się przede wszystkim w Ameryce Południowej; po jej połączeniu z Ameryką Północną duża liczba gatunków szczerbaków wyginęła, część rozprzestrzeniła się na północ. Przyczyny wyginięcia form kopalnych nie są znane.

Charakterystyka

Szczerbaki są małymi lub średniej wielkości ssakami o masie ciała sięgającej maksymalnie 60 kg (pancernik olbrzymi). Wśród gatunków wymarłych występowały formy znacznie większe. Mrówkojady i leniwce mają ciało pokryte gęstą sierścią, natomiast u pancerników grzbiet, ogon, głowa i kończyny są pokryte łuskami. W grubej skórze występują gruczoły potowe i łojowe. Przednie kończyny są silnie rozwinięte, zakończone pazurami, pełniącymi odmienne funkcje u przedstawicieli poszczególnych rodzin. Uzębienie zredukowane do uproszczonych zębów policzkowych. U mrówkojadów zęby nie występują. Liczba kręgów szyjnych u niektórych gatunków wynosi od 6 do 9 zamiast 7, co jest typowe dla pozostałych ssaków. W piersiowym i lędźwiowym odcinku kręgosłupa występują dodatkowe stawy międzykręgowe. Mózg jest mały, ze słabo pofałdowaną korą mózgową.

Szczerbaki mają dobry węch, ale słaby wzrok. Charakteryzują się powolną przemianą materii. Prowadzą nadrzewny lub naziemny tryb życia. Samice rodzą zwykle jedno młode, z wyjątkiem peby, która zazwyczaj rodzi cztery identyczne młode.

Taksonomia

Początkowo szczerbaki opisywano pod naukową nazwą Edentata Vicq-d`Azyr, 1792, nawiązującą do słabo rozwiniętego uzębienia. Edentata klasyfikowane były w randze rzędu obejmującego podrzędy Xenarthra i wymarłe Palaeanodonta. Łączono je z mrównikami i łuskowcami. Badania wykazały jednak, że tak sformułowane Edentata nie są taksonem monofiletycznym. W miejsce rzędu Edentata zaproponowano dwa rzędy: Cingulata i Pilosa, wspólnie łączone pod nazwą Xenarthra Cope, 1889.

Cingulata mają ciało okryte pancerzem. Ich łuk jarzmowy jest kompletny. Występują u nich zęby policzkowe. U Pilosa łuk jarzmowy jest niekompletny i brak pancerza. Cechą łączącą te rzędy jest tzw. ksenatralne połączenie stawowe części kręgosłupa. Xenarthra klasyfikowane są często w randze wyższej od rzędu określanej, w zależności od autora, superorder, magnorder lub megaorder. Dla zachowania spójności z nazewnictwem powszechnym w literaturze zoologicznej w artykułach powiązanych z tym hasłem przyjęto dla szczerbaków naukową nazwę Xenarthra oraz rangę rzędu z pominięciem podziału na Cingulata i Pilosa.


Inne hasła zawierające informacje o "szczerbaki":

Zęby ...

Łożyskowce Paenungulata Rząd: góralki (Hyracoidea)Rząd: trąbowce (Proboscidea)Rząd: syreny (Sirenia)Rząd: † embritopody (Embrythopoda)Rząd: † Desmostylia Klad: Exafroplacentalia Grupa: XenathraRząd: szczerbaki (Pilosa)Klad: BoreoeutheriaGrupa: Euarchontoglires Nadrząd: Glires Rząd: zajęczaki (Lagomorpha)Rząd: gryzonie (Rodentia)Nadrząd: euarchonty (Euarchonta)Rząd: wiewióreczniki ...

Antropogeneza ...

Pliocen pliocenu królem łowców jest Smilodon - tygrys szablastozęby . W Ameryce Południowej żyją szczerbaki , w tym olbrzymie Megatherium , które - jak wiele innych rodzimych gatunków ...

Ssaki ...

Ewolucja ssaków optują natomiast za wcześniejszym ich pojawieniem się.Większość paleobiologów sugeruje podział łożyskowców na szczerbaki i całą resztę, kilku z nich uważa jednak, że zwierzęta te ...

Mrówkojad wielki Mrówkojad wielki Systematyka Domena eukarionty Królestwo zwierzęta Typ strunowce Podtyp kręgowce Gromada ssaki Podgromada ssaki żyworodne Szczep łożyskowce Rząd szczerbaki Rodzina mrówkojady Rodzaj MyrmecophagaLinnaeus, 1758 Gatunek mrówkojad wielki Nazwa systematyczna Myrmecophaga tridactyla Linnaeus , 1758 Podgatunki M. t. artata Osgood , 1912M. t. centralis ...

Pancernik olbrzymi Pancernik olbrzymi Systematyka Domena eukarionty Królestwo zwierzęta Typ strunowce Podtyp kręgowce Gromada ssaki Podgromada ssaki żyworodne Szczep łożyskowce Rząd szczerbaki Rodzina pancerniki Rodzaj PriodontesF. Cuvier, 1825 Gatunek pancernik olbrzymi Nazwa systematyczna Priodontes maximus( Kerr , 1792 ) Synonimy Priodontes giganteus G. Fischer, 1814Kategoria zagrożenia ...

Bolita południowa Bolita południowa Systematyka Domena eukarionty Królestwo zwierzęta Typ strunowce Podtyp kręgowce Gromada ssaki Podgromada ssaki żyworodne Szczep łożyskowce Rząd szczerbaki Rodzina pancerniki Rodzaj Tolypeutes Gatunek bolita południowa Nazwa systematyczna Tolypeutes matacus(Desmarest, 1804)Kategoria zagrożenia ( CzKGZ ) bliski zagrożenia Bolita południowa (Tolypeutes ...

Pancernik karłowaty Pancernik karłowaty Systematyka Domena eukarionty Królestwo zwierzęta Typ strunowce Podtyp kręgowce Gromada ssaki Podgromada ssaki żyworodne Szczep łożyskowce Rząd szczerbaki Rodzina pancerniki Rodzaj Chlamyphorus Gatunek pancernik karłowaty Nazwa systematyczna Chlamyphorus truncatusHarlan, 1825Kategoria zagrożenia ( CzKGZ ) bliski zagrożenia Pancernik karłowaty, mysz ...


Inne lekcje zawierające informacje o "szczerbaki":

027a. Ssaki – sukces złożoności (plansza 2) ...

027b. Ssaki – sukces złożoności (plansza 16) ...

002 Epoki geologiczne i pochodzenie człowieka (plansza 5) ...




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie