Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Muzyka Renesansu

Od 01.01.2015 odwiedzono tę wizytówkę 10251 razy.
Chcesz zwiększyć zainteresowanie Twoją jednostką?
Zadzwoń do Nas!* - tel. 606-...-... ->>>
* szkolnictwo.pl - najpopularniejszy informator edukacyjny - 1,5 mln użytkowników miesięcznie



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.



 

Artykuł opisuje niejednolity okres muzyki renesansu w latach 1430- 1600, zawiera informacje dotyczące  twórców polskich i światowych oraz opisuje
formy muzyczne epoki.

MUZYKA RENASANSU

Okres renesansu w muzyce obejmuje lata około 1430- 1600. Nastąpiły w tym czasie przeobrażenia struktury dzieł muzycznych. Okres ten jest niejednolity.
W epoce tej nastąpiło uludowienie kultury muzycznej. W sposób pośredni przyczyniła się do tego reformacja europejska –wielki ruch religijny, kulturalny i społeczny, który zapoczątkował w 1517 roku Marcin Luter, doprowadzając do rozłamu w kościele katolickim i tworzenia kościołów protestanckich.
W muzyce dominowała religijna, wokalna muzyka polifoniczna a` apella (chór bez towarzyszenia instrumentów). Istotą polifonii jest równoczesne prowadzenie kilku równorzędnych głosów wokalnych lub instrumentalnych. Wszystkie głosy są ważne. Zwiększenie ilości głosów do czterech i więcej sprawiło, że rozwinęły się takie formy muzyczne: motet, msza i madrygał (świecka pieśń polifoniczna). Obok form wokalnych zaczęły pojawiać się formy instrumentalne pisane na lutnie i organy.
W muzyce religijnej zaczęto odchodzić od sztywnych zasad chorału gregoriańskiego na rzecz form bardziej swobodnych, często opartych na melodiach świeckich. Pojawiły się pieśni z tekstami w języku narodowym, co ułatwiło wiernym udział we wspólnych śpiewach liturgicznych.
Duchowieństwo i dostojnicy kościoła krytykowali jednak wszelkie nowatorstwo w muzyce sakralnej. Zbyt skomplikowany i wybujały styl muzyki religijnej spotykał się z protestami kościoła. Sobór trydencki (1563r.) nakazał uprościć kościelne formy muzyczne, oczyścić je z naleciałości świeckich i wrócić do chorału gregoriańskiego ( jednogłosowy śpiew średniowiecznego kościoła). Kościół za wzór doskonałości muzyki religijnej uznał twórczość Giovanniego Pierluigi da Palestriny – kapelmistrza w Bazylice św. Piotra w Rzymie, który zajmował się niemal wyłącznie muzyką kościelną. Jego dzieła odznaczały się prostotą melodii, surowością i powagą brzmienia.
Wybitnym kompozytorem renesansu był Orlando di Lasso, żyjący i tworzący w Niemczech. W jego ogromnym dorobku kompozytorskim (ponad 2000 utworów) znalazły się różnorodne utwory: msze, psalmy, motety, lamentacje, madrygały, pieśni.
W renesansie poszerzył się krąg odbiorców muzyki świeckiej. Muzykowano w domach, na dworach i wśród bogatego mieszczaństwa, powstawały też pierwsze publiczne widowiska muzyczne. Renesansowi humaniści przywiązywali wielką wagą do znaczenia tekstu (prawie zawsze o tematyce miłosnej lub moralizującej) . Doprowadziło to z czasem do rozluźnienia konstrukcji utworów, aby mogła lepiej i łatwiej odpowiadać wyrażanym treściom. Powstawały formy muzyczne bardziej otwarte i swobodne, tworzono muzykę bardziej zrozumiałą dla ludzi pisaną do tekstów w językach narodowych.
Niemal wszyscy kompozytorzy tej epoki rozwijali takie formy muzyki świeckiej:
-frottolla- włoska pieśń oparta na różnych formach poetyckich
-villanella- pieśn ludowa
-canzonetta-pieśń taneczna lub krótki utwór instrumentalny
-chanson- pieśń o tematyce miłosnej
-madrygał-wielogłosowy utwór instrumentalny
Do najważniejszych zdobyczy muzyki renesansowej należało wypracowanie oryginalnego brzmienia instrumentalnego. Najpopularniejszym instrumentem była lutnia. Udoskonalono również wiele instrumentów, głównie smyczkowych (np. viola- pierwowzór wiolonczeli) oraz klawiszowych. Wśród nich prym wiódł klawesyn i jego odmiany: wirginał, spinet, klawikord.
W okresie renesansu pojawiła się również nowa sceniczna forma muzyczna- opera. Za pierwszy utwór sceniczny o charakterze wyraźnie operowym uznawana była sztuka „Rozmowy duszy z ciałem” skomponowana w 1600r. przez Cavalieriego.
Za jednego z największych geniuszów w dziejach muzyki- twórcy oper- uznawany jest również Claudio Monteverdi- kompozytor włoski.
W Polsce największy rozkwit renesansu przypada na czas rządów Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta a wiek XVI nazywano „złotym wiekiem muzyki polskiej”. Muzyka polska stała na wysokim poziomie, nadążała za europejskimi trendami. Rozwijała się głównie na dworze królewskim, w klasztorach i kościołach. Na Wawelu wzmożoną działalność prowadzili europejscy muzycy, pełniąc role dyrygentów kapel i nadwornych kompozytorów. Na Uniwersytet Jagielloński po nauki muzyczne ściągali studenci ze wszystkich stron europy.Za panowania Zygmunta Starego powołano kapelę rorantystow (zespół kapłanów- śpiewaków). Zespół codziennie wykonywał msze roratne w kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. Zgodnie z wolą króla fundatora do zespołu nie przyjmowano obcokrajowców.
Najwybitniejszymi kompozytorami muzyki renesansowej w Polsce byli:
Mikołaj Gomółka
Wacław z Szamotuł
Mikołaj z Krakowa
Marcin Lwowczyk Leopolita
Mikołaj Zieliński
Najważniejszym osiągnięciem polskiej kultury muzycznej jest Tabulatura organowa Jana z Lublina powstała w latach 1520-1543. Jest to najobszerniejszy zbiór muzycznej twórczości europejskiej zapisany notacją instrumentalną.
W muzyce polskiego renesansu ważne miejsce zajmowała twórczość pieśniarska. Pieśni miały różnorodną tematykę- historyczną, mitologiczną, społeczną, okolicznościową i rozwijały się we wszystkich istniejących odmianach. Równocześnie z nimi rozkwitała świecka muzyka instrumentalna, której przykładów zachowało się niestety niewiele.
Do podniesienia europejskiej kultury muzycznej okresu renesansu i większego jej upowszechnienia przyczyniło się wynalezienie ruchomej czcionki i udoskonalenie druku przez Jana Gutenberga.


opracowała Aldona Gałka

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie --> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie