Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Ocena opisowa

Od 01.01.2015 odwiedzono tę wizytówkę 2058 razy.
Chcesz zwiększyć zainteresowanie Twoją jednostką?
Zadzwoń do Nas!* - tel. 606-...-... ->>>
* szkolnictwo.pl - najpopularniejszy informator edukacyjny - 1,5 mln użytkowników miesięcznie



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.



 

  Problem oceniania osiągnięć uczniów należy do najbardziej złożonych i dyskusyjnych zagadnień.

      Najwięcej trudności sprawia nauczycielom ocenianie uczniów na etapie edukacji wczesnoszkolnej. Do niedawna powszechnie stosowana ocena cyfrowa nie sprawdziła się w szkolnej rzeczywistości, bowiem nie oddawała ona w dostateczny sposób faktycznego, pełnego stanu wiadomości edukacyjnych i umiejętności ucznia, jego zachowań oraz nie informowała rzetelnie o poziomie jego rozwoju. Nie spełniała zatem w sposób optymalny żadnej ze swoich funkcji.

      Wprowadzona do polskich szkół ocena opisowa, choć z pozoru wydaje się spełniać wszelkie postawione jej warunki, to wciąż jeszcze budzi wiele kontrowersji. W związku z reformą polskiej oświaty przeprowadza się szereg różnorodnych badań mających na celu ustalenie, jak ocena ta sprawdza się w praktyce szkolnej i jak jest odbierana. Wyniki tych badań w dalszym ciągu nie są jednoznaczne, mimo że zarówno uczniowie, nauczyciele jaki i rodzice zaczynają doceniać zalety oceny opisowej.

      Ocenianie jest „czynnością bardzo złożoną, trudną dla samego nauczyciela, a dla rodzica często kontrowersyjną”. Konieczne jest uwzględnienie w ocenianiu aspektów obiektywizmu, sprawiedliwości. Wieloznaczne się również okazuje samo pojęcie oceny. Wszystko to wywołuje dodatkowo wiele emocji i dyskusji.

      Do obowiązków zawodowych nauczyciela należy kontrolowanie i ocenianie. Każdy zatem nauczyciel tego dokonuje, niezależnie od tego, czy jest przekonany o konieczności istnienia systemu oceniania, czy nie. Sposób zaś, w jaki to czyni, ma długotrwałe konsekwencje.

      System oceniania - jak podaje A. Komorowska - Zielony- „składa się z dwóch podstawowych elementów: kontroli i oceny. W literaturze możemy spotkać różne określenia systemu oceniania i jego elementów”.

      Wielka encyklopedia powszechna wyjaśnia kontrolę „jako porównanie wykonania z wyznaczeniami, stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Służą temu wcześniej przygotowane normy lub plany, a sama część kontroli może występować w formie inspekcji, rewizji, weryfikacji lub innych podobnych czynności” .

      Podobne rozumienie tego pojęcia można znaleźć w Słowniku języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego, według którego kontrola to „sprawozdanie, przegląd czego, skrupulatne badanie, rozpatrywanie czego, dochodzenie czego, wnikanie w co, nadzór nad czym, kim, wgląd w co”.

      Przytoczone definicje wykazują, że kontrola nie tylko spełnia zadanie sprawdzenia, ale przede wszystkim daje przegląd sprawy, ułatwia nadzór, zapewnia porównanie zamierzonych rezultatów z faktycznymi osiągnięciami. J. Półturzycki jest zdania, że „to encyklopedyczne i leksykograficzne znaczenie terminu pozwala rozszerzyć zakres poszukiwań i propozycji na całość procesu kształcenia, a nie odnosić kwestii kontroli tylko do jej fazy końcowej” .

      B. Nawroczyński stwierdza, że „kontrola jest istotnym elementem nauczania i bez niej proces ten ulega dezintegracji, przekształca się w mówienie i dobrowolne słuchanie” .

      Potrzeba i konieczność kontroli pracy ucznia znajduje pedagogiczne uzasadnienie wynikające - jak stwierdza R. Więckowski - z samej istoty kształcenia, które traktowane jest jako świadoma, planowana, celowa działalność. Dlatego też, aby mieć pewność, że działalność ta przebiega zgodnie z obranym celem, szczególnie w pracy z dzieckiem w klasach I - III powinna podlegać systematycznemu sprawdzaniu.

      Materiały uzyskane w toku kontroli służą do ustalenia oceny i opinii. Na ich podstawie dokonuje się porównania działania - jego organizację, plan, metody - z pewnym wzorcem tego działania oraz osiągniętych wyników z zamierzonym celem. „Rezultaty tegoż porównania ujmujemy w formę słowną lub liczbową, co właśnie nazywamy oceną”. Lista zarzutów pod adresem stopni szkolnych jest bardzo długa. Dla zwięzłości posłużę się zestawieniem dokonanym przez jednego z amerykańskich pedagogów:

Stopnie nie mają głębszego sensu:
Ocenianie przebiega zgoła inaczej w różnych szkołach i u różnych nauczycieli.
Wiele szkół nie dba o politykę ocen.
Pojedynczy symbol w żaden sposób nie może dokładnie przedstawić złożonych osiągnięć pedagogicznych.
Nauczyciele często oceniają przypadkowo i niedbale.

      Stopnie są często stosowane jako kary lub środki dyscyplinujące, a niejako właściwe miary osiągnięć.
Stopnie są pedagogicznie błahe:
Stopnie są tylko symbolami.
Najważniejsze wyniki są nieuchwytne , nie można ich więc ani wycenić, ani ustopniować.
Ocena nauczyciela jest mniej ważna dla ucznia niż jego własna samoocena.
Stopnie nie pozwalają poprawnie przewidzieć późniejszych osiągnięć.
Powinno się oceniać szkoły, a nie uczniów.

      Wymagania na oceny muszą być opracowane w oparciu o przyjęty w szkole system oceniania. W ocenianiu bieżącym „możliwe są pewne odmienności wynikające zarówno ze specyfiki przedmiotu, indywidualnych koncepcji dydaktycznych danego nauczyciela, jak i potrzeb danego oddziału, pod warunkiem przestrzegania ogólnych przepisów rozporządzenia”. Opisowy stopień ze wszystkich przedmiotów nauczania powinien uwzględniać rzeczywisty poziom wiedzy uczniów, umiejętności, ich wysiłek, postępy lub braki i trudności w przyswajaniu wiedzy:

I Pisanie:

  • poziom graficzny pisma ( kształt, łączenie liter, mieszczenie w liniaturze, proporcjonalność)
  • tempo pisania ( wolne, szybkie, umiarkowane)
  • pisanie pod kierunkiem nauczyciela ( przepisywanie, pisanie z pamięci)
  • pisanie samodzielne ( spontaniczne, pisanie ze słuchu)
II Czytanie:
  • Poziom analizy i syntezy wzrokowo – słuchowej(rozpoznawanie liter)
  • Technika czytania głośnego (głoskowanie, sylabowa, globalna)
  • Rozumienie pojęć : głoska, litera, sylaba, wyraz, zdanie)
  • Rozumienie i stosowanie znaków interpunkcyjnych
  • Zainteresowania czytelnicze (uczeń zdolny)
III Mówienie:
  • Poprawność artykulacji głosek (seplenienie, nie wymawianie „r” lub innych głosek)
  • Wady wymowy (jąkanie, brak uzębienia i inne)
  • Tempo i wyrazistość mówienia
  • Umiejętność zamykania myśli w formie zdania, swobodne wypowiadanie się na różne tematy
  • Zasób słownictwa (słownik bierny i czynny)
IV Liczenie:
  • Rozumienie pojęcia liczby naturalnej i jego zapis w zakresie 10
  • Dodawanie i odejmowanie jako działania odwrotne
  • Sprawność techniki rachunkowej w zakresie 10
  • Poziom samodzielnego i logicznego myślenia (konstruowanie i rozwiązywanie prostych zadań tekstowych)
  • Czytanie i rozumienie tekstów matematycznych , znaków i symboli
V Sprawność manualna i ruchowa:
  • Dokładność, wytrwałość, estetyka wykonanych zadań
  • Tempo pracy
  • Aktywność ruchowa (refleks, spostrzegawczość, orientacja)
  • Koordynacja ruchowa, zręczność manualna, podzielność uwagi
      Dobre ocenianie ma bezpośredni wpływ na wdrażanie dziecka do samooceny i samokontroli. W życiu każdego człowieka refleksja nad własnym działaniem spełnia ważną rolę, bowiem przyczynia się ona do rozwijania i doskonalenia różnych umiejętności, a także do zmiany własnych zachowań i postaw.

      Na szczeblu edukacji wczesnoszkolnej rozpoczyna się dopiero proces wdrażania do samokontroli i samooceniania. Planując zajęcia, należy przewidzieć sytuacje, w których dzieci będą miały okazję do dokonywania tychże procesów. Ułatwieniem z pewnością staną się jasno sprecyzowane kryteria. Przed przystąpieniem do realizacji zadań uczniowie muszą być świadomi kryteriów oceny. Początkowo ustala je sam nauczyciel, następnie włącza w to wychowanków. Umiejętność ustalania kryteriów i odniesienia ich do realizowanych zadań stanowi gwarancję właściwie dokonanej samooceny. Taka samoocena zaś wyrabia krytycyzm wobec siebie, wobec własnych działań, zachowań oraz postaw i staje się stymulatorem osobistego rozwoju.

      Dobre ocenianie musi zatem spełniać określone warunki sprzyjające rozwojowi ucznia:
  • ma podawać dziecku informację o tym, co już umie, nad czym musi popracować, jak daleko jest na drodze do osiągnięcia celu
  • ma uwzględniać możliwości dziecka; nie wszyscy przecież w tym samym czasie są w stanie opanować jakąś umiejętność, a niektórzy nigdy nie będą biegli w danym zakresie
  • ma brać pod uwagę wkład pracy dziecka, jego wysiłek włożony w wykonanie jakiegoś zadania
  • ma nie etykietować dzieci
  • ma zachęcać do dalszej pracy, uświadamiać, że wysiłek się opłaca
  • ma nie pełnić funkcji kary czy nagrody
  • ma nie zawierać krytyki osoby
  • ma uwzględniać postęp, jaki dokonał się w dziecku.
      K. Rau twierdzi, iż „oceny wyrażone cyframi nie są w stanie spełnić wszystkich warunków dobrego oceniania, a niekiedy nawet są ich zaprzeczeniem. Nie spełniają także przypisywanych im funkcji: informacyjnej, korekcyjnej i motywacyjnej”.

      Uczeń powinien mieć pewność, że w toku uczenia się ma prawo do popełniania błędów, za które nie może być karany złą oceną. Równocześnie posiada on prawo do rzetelnej informacji, z której jasno wynika, co zrobił dobrze, co źle, a co musi zmienić, żeby było lepiej. Taka informacja wywołuje motywacje do dalszego wysiłku w celu dokonania korekty poprzez kolejne działania.

Jolanta Karbowska

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie --> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie