Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Ogólne pojęcie wyobraźni i niektóre elementy twórczości dziecka

Od 01.01.2015 odwiedzono tę wizytówkę 2892 razy.
Chcesz zwiększyć zainteresowanie Twoją jednostką?
Zaprezentuj w naszym informatorze swoją jednostkę ->>>
* szkolnictwo.pl - najpopularniejszy informator edukacyjny - 1,5 mln użytkowników miesięcznie



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.



 

'Ogólne pojęcie wyobraźni i niektóre elementy twórczości dziecka' jest jednym z kilku artykułów zamieszczonych na mojej stronie internetowej, którą można przeglądać pod adresem :
www.monika.koba.webpark.pl
Tematem przewodnim i inspiracją do napisania zawartych tam artykułów, jest kształtowanie wyobraźni i twórczej ekspresji dzieci poprzez korelację muzyki, plastyki i ruchu na Zajęciach Muzycznych i Wiedzy o Muzyce w klasach I-III.

Wprowadzając od czasu do czasu na swoich zajęciach z dziećmi różne formy swobodnej ekspresji plastycznej połączonej i zainspirowanej muzyką, doszłam do wniosku, że bardzo chciałabym poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności w kierunku tego typu działań dydaktycznych.
W czasie mojej ośmioletniej pracy edukacyjno-artystycznej w Zespole Państwowych Szkół Artystycznych w Zakopanem, zauważyłam, że osobowość dzieci o wiele szybciej, łatwiej i skuteczniej rozwija się pod względem psychofizycznym i intelektualnym, wówczas gdy zajęcia takie mają formę swobodnej, spontanicznej i twórczej ekspresji.

mgr Monika Koba

Ogólne pojęcie wyobraźni i niektóre elementy twórczości dziecka

Nim przystąpię do omówienia pojęcia „ wyobraźnia plastyczna ” - przypomnę najogólniejsze znaczenie terminu „ w y o b r a ż e n i a ”. Psychologia tłumaczy go jako proces polegający na wywołaniu w świadomości obrazów przedmiotów i sytuacji, które w danej chwili nie oddziałują na narządy zmysłowe człowieka. Proces ten oparty jest na wcześniejszych spostrzeżeniach, doświadczeniach i fantazji. Wyróżnia się wyobrażenie odtwórcze - oparte głównie na procesach pamięci i wyobrażenie twórcze - samodzielne tworzenie nowych obrazów ze znanych elementów, na podstawie doświadczenia, wiedzy i fantazji.

Wskazując na ogromne znaczenie muzyki w kształtowaniu wyobraźni warto w tym miejscu przypomnieć słowa Stefana Szumana : „ Promieniując na cały organizm, aktywizując pośrednio także ośrodki ruchu i wzroku, wytwarzając napięcie kinetyczne i budując wyobrażenia wzrokowe - muzyka opanowuje całego człowieka (... ) ”. S. Szuman reakcje na muzykę, jako kojarzące się z nimi napięcia kinetyczne i wyobrażenia wzrokowe dzieli na dwie grupy :

- skojarzenia przymuzyczne
- skojarzenia pozamuzyczne

Pierwsze skojarzenia zalicza on do tych, które podporządkowują się muzycznemu brzmieniu i ukształtowaniu utworu oraz temu, co on jako taki prezentuje i komunikuje. Natomiast inaczej przedstawia skojarzenia pozamuzyczne, do których zalicza „ (...) takie wyobrażenia, refleksje, sądy, wspomnienia itp. jakie powstają w świadomości słuchacza w czasie audycji, utrudniając utrzymanie bezpośredniego kontaktu z muzyką i zniekształcając jej odbiór ”. S. Szuman wprowadza tu podział na trzy rodzaje skojarzeń pozamuzycznych.

- Na pierwszym miejscu wymienia te, które tak dalece odbiegają od utworu, że słuchacz w swoich myślach zajmuje się czymś zgoła innym niż muzyką.
- Na drugim miejscu wg niego są te, które wywodzą się z danego utworu i jakoś się z nim wiążą. Są to jednak głównie mniej lub bardziej dowolne subiektywne „ ilustracje ” utworu muzycznego, powstające w wyobraźni.
- Trzecie miejsce w procesie percepcji zajmują refleksje związane z wiedzą z zakresu teorii i historii muzyki, które można zastosować do danego utworu, a charakter tych refleksji jest poznawczy ściśle intelektualny a nie estetyczny.

Wyobraźnia jest dyspozycją psychiczną, która pracuje bez przerwy. Często nie zdajemy sobie sprawy, że to właśnie ona stanowi źródło marzeń sennych i marzeń na jawie. To ona podsuwa różne warianty rozwiązania danego problemu i wieloalternatywne sposoby realizacji wyznaczonych celów. Wyobraźnia staje jakby do walki z zastanym światem i ciągle go rekonstruuje.

Wyobraźnia jako zdolność do kreowania wyobrażeń, bliska jest zjawisku twórczości, a ta związana jest z pojęciem „ ekspresji ”. W literaturze naukowej często stosuje się określenie „ twórcza ekspresja ”. Termin ten występuje przede wszystkim w estetyce, psychologii sztuki i pedagogice twórczości.

Dla mnie szczególnie interesującym i ważnym czynnikiem jest to, że działalność artystyczną dziecka i jego zabawę opisuje się w kategoriach ekspresji ciała, ekspresji uczuć w wytworze artystycznym i działaniach kreatywnych. Twórczą ekspresją nazywa się każdą nową formę zachowania dziecka. Owo zachowanie może przybierać różne rodzaje działalności artystycznej lub zabawowej np. plastyczną, muzyczną lub ruchowo-taneczną. Wyobraźnię zaangażowaną w proces twórczy nazywamy artystyczną. Będzie to więc także wyobraźnia plastyczna.

W moich rozważaniach wyobraźnia plastyczna dotyczy wrażeń wzrokowo – słuchowych, które wyrażane są za pomocą różnorodnych form swobodnych wypowiedzi plastycznych, muzycznych i ruchowo-tanecznych.

Posłużę się tu kilkoma przykładami :

- dzieci wyobrażony przez siebie rytm muzyczny przedstawią w formie plastycznej.
- w innym przypadku za pomocą farb i pędzla wyrażają słowną treść piosenek lub programową treść miniatur instrumentalnych. Program określa tytuł a nastrój osiągany jest za pomocą czynników muzycznych: rytmu, melodii, harmonii, tempa, dynamiki czy instrumentacji.
- dzieci malują ilustracje wg własnej interpretacji treści muzycznych.
- inną formą jest plastyczne przedstawienie uczuć powstałych u dzieci podczas słuchania utworu muzycznego. Uczucia te niekoniecznie związane będą z treścią utworu, a raczej z indywidualnymi przeżyciami.

W celu świadomego odczuwania i lepszego zrozumienia elementów muzyki dzieci mogą przedstawiać ją w postaci najprostszego umownego symbolu np. : kropek, kresek, linii, ornamentu, kompozycji kolorystycznej lub konstrukcyjnej itp. Działania te obejmować będą też działania kolorami przedmiotu, lepienie z plasteliny sypanie i budowanie z piasku oraz operowanie najrozmaitszymi przedmiotami. Nie będzie tu chodziło jednak o samo kształtowanie techniki plastycznej, a raczej o element twórczy i kreatywny w tego typu działaniach. Można też spróbować zastosować swoiste działanie odwrotne. W niektórych przypadkach, bodziec plastyczny posłuży do wywołania twórczej ekspresji muzycznej.

Formy swobodnej ekspresji plastycznej zintegrowanej w postaci zajęć muzyczno - plastycznych stosowane w praktyce edukacyjnej są ważną metodą w procesie kształtowania wyobraźni dzieci. Środki plastyczne takie jak : kreski, linie, faktury, tonacje, barwy będące przełożeniem dźwięków, rytmów, barwy, artykulacji itd., są wyrazem głębszego, pełniejszego przeżycia muzyki. Dziecko w sposób naturalny jest twórcą, a fantazji i wyobraźni nigdy mu nie brakuje. Twórcza aktywność dziecka w dziedzinie plastyki i muzyki będzie tym większa, im częstszy będzie kontakt i różnorodność form integracji obu tych dziedzin. Efektem tego będzie przekroczenie przez dzieci utartych stereotypów działania, przełamywanie schematów postrzegania świata i myślenia o nim.



Nie ulega więc wątpliwości, że im wcześniej rozpoczniemy pracę nad rozwijaniem tych cech, tym łatwiej dziecko wkroczy w dorosłe życie.

Opracowała
mgr Monika Koba

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie --> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie