Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Metody i sposoby kształtowania w uczniach

Od 01.01.2015 odwiedzono tę wizytówkę 1030 razy.
Chcesz zwiększyć zainteresowanie Twoją jednostką?
Zaprezentuj w naszym informatorze swoją jednostkę ->>>
* szkolnictwo.pl - najpopularniejszy informator edukacyjny - 1,5 mln użytkowników miesięcznie



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.



 

 

„ Metody i sposoby kształtowania w uczniach pozytywnej motywacji do zdobywania wiedzy”

opracowała mgr Jolanta Adamska



Każdy człowiek rozwija się w toku własnej motywowanej aktywności , u podłoża której spoczywają ściśle ze sobą sprzężone różnorodne procesy psychiczne : orientacyjne , uczuciowe i myślowe. Problemy te ściśle wiążą się z pedagogicznymi zadaniami szkoły , zmierzającymi do pełnego i wszechstronnego przygotowania uczniów do życia , do integrowania zdobytych doświadczeń , twórczo wykorzystywanych w różnych sytuacjach życiowych.
Łączna i równoległa realizacja zespolonych ze sobą celów wychowawczych i dydaktycznych poprzez odpowiednio wzbogaconą treściowo i metodycznie pracę lekcyjną nauczyciela zmierza do wszechstronnego rozwijania osobowości dziecka i przygotowania go do twórczego uczestnictwa w życiu społecznym.
Integracja wychowania i nauczania przedstawiać się winna w:
łącznym ujmowaniu celów wychowania , nauczania i kształcenia
scalaniu treści i materiału nauczania oraz wychowania przez koncentrację wokół zasadniczych osnów zintegrowanych jednostek tematycznych
tworzeniu jednolitych, integralnych ciągów sytuacyjnych dla działań i przeżyć dziecięcych.
Łączenie w całość metodyczną materiału nauczania nie polega na modyfikacji , czy ograniczaniu samego procesu nauczania , lecz na głębszym i bardziej wszechstronnym realizowaniu go poprzez różnorodnie motywowaną działalność dzieci i zastosowaniu bogatych form pracy.
Modernizacja nauczania początkowego pod względem układu treści opiera się na nauczaniu przedmiotowo systematyzującym z równoczesnym respektowaniem integracji w odniesieniu do postępowania dydaktyczno- wychowawczego nauczyciela i czynności poznawczych uczniów .
Z kolei integracja czynności nauczyciela i uczniów zdeterminowana jest przez odpowiedni układ treści kształcenia w programach. Tak rozumiane nauczanie jest nie tylko próbą zbliżenia uczniów do tendencji rozwojowych we współczesnej nauce , ale także próbą przełamania tradycyjnych koncepcji wyłącznego „ nauczania przedmiotowego” .
Mówiąc o integracji należy pamiętać także o jeszcze jednym aspekcie , a mianowicie o integracji zinterioryzowanej , tzn. zaszeregowanej w całokształt wymogów psychicznego rozwoju wychowanka . Integracja dróg poznania i rozumienia świata dotyczy przede wszystkim metod i różnych czynności dokonywanych przez uczniów , które służą przyswajaniu praw nauki oraz umiejętności korzystania z wiedzy w rozwiązywaniu problemów praktycznych i teoretycznych .
We współczesnych badaniach można wyróżnić dwa kierunki poszukiwań zakresów zjawisk psychicznych, które z jednej strony stanowią cel integracji , z drugiej zaś mogą być wskaźnikiem oceny jej efektów .
Pierwszy ,węższy , bardziej dydaktyczny , polega na wyodrębnieniu tzw. pojęć integralnych , które nie mieszczą się w jednym przedmiocie nauczania . Przykładem takich pojęć w klasach początkowych mogą być : czas , przestrzeń , człowiek, ojczyzna , otoczenie ,życie itp.
Drugi kierunek cechuje globalne podejście do osobowości u uczniów . Wyodrębnić tu można trzy zakresy na które powinno być skierowane oddziaływanie nauczyciela i które jednocześnie mogą stanowić pole poszukiwań efektów:
kultury umysłowej , rozumianej jako metody wzbogacenia wiedzy , posługiwania się wiedzą w czynnościach poznawczych działalności praktycznej , umiejętności analizy zjawisk
odpowiedzialności moralnej w dostrzeganiu analogii wartości różnych sytuacji, umiejętności społecznego działania w sytuacjach zgodności i sprzeczności , analizy zjawisk moralnych , ich wartościowania , doboru właściwych sposobów do zasad i sytuacji zachowania
zainteresowań szerszą rzeczywistością , szczególnie w aspekcie bezinteresownego poszukiwania poznawczego , ciekawości świata .

Na podstawie wiedzy pedagogicznej można wysunąć pewne strategie poznawcze , które mogą mieć wpływ i moc integrującą . Wspólna cechą takich strategii jest ‘wprowadzenie” dziecka w szersze zakresy treściowe , czyli sytuacje naturalne lub zorganizowane konteksty , z których wynikają zadania dla uczniów . Należą do nich :
Nauczanie problemowe – zawiera ono splot różnorodnych czynności uczniów , uczy analizy , poszukiwania różnych sposobów rozwiązań i metod osiągnięcia celu . Między innymi są podjęte badania , które polegają na kształtowaniu umiejętności rozwiązywania problemów różnych typów na niektórych przedmiotach , a następnie weryfikuje się umiejętność ich zastosowania na innych treściach, np. kształtuje się umiejętność rozwiązywania problemów na j. polskim, a weryfikuje się te umiejętność także na matematyce. Nauczanie problemowe wymaga również opracowań projektujących w zakresie konstrukcji problemów integralnych , tak by zawierały treści różnych przedmiotów nauczania
Twórczość dziecięca. Wiele możliwości integracyjnych tkwi w sytuacjach inspirujących, w których twórczość słowna można inspirować muzyką , dziełem plastycznym, obserwacją , przeżyciem i odwrotnie – słowo może pobudzać twórczość –muzyczną , plastyczna , manualną itp. Dziecko uczy się różnych form komunikacji , wyboru treści i przeżyć , które uwzględnia w wypowiedziach za pomocą słowa , gestu, ruchu , dźwięku.
Wycieczki. Dobrze przemyślne i realizowane ułatwiają poznanie rzeczy i zjawisk , wpływają na rozwój spostrzeżeń , wyobraźni i myślenia . Przyczyniają się do kształtowania i rozwijania uczuć patriotycznych , społecznych , estetycznych oraz wpływają na kształtowanie się takich cech charakteru jak np. koleżeńskość, wytrwałość i zaradność. Wycieczki zbliżają nadto szkołę do życia , ukazują pracę człowieka i zmiany jakich człowiek dokonuje w otaczającym go świecie . Wycieczka z reguły budzi zainteresowanie dzieci i młodzieży , jest więc ważnym motywem uczenia się i poznawania otaczającego świata – co pod względem dydaktycznym ma niemałe znaczenie . Słowem – wycieczka jako forma organizacji pracy w szkole ma tyle walorów, że zasługuje na jak najszersze stosowanie jej w praktyce pedagogicznej. Niejednokrotnie już sama zapowiedź wycieczki wywołuje odpowiednie nastawienie i zainteresowanie ze strony dzieci. Wycieczka zorganizowana w celu uświadomienia uczniom celów i zadań nauczania może odegrać wielką rolę wzbudzającą zainteresowanie , aktywność i postawę badawczą dziecka. Może ona sprawić ,że rzeczy i zjawiska pozornie znane , codzienne i zobojętniałe przez to , że stale się je spotyka , odkrywają jakieś ciekawe strony , powiązania i wzajemne zależności . Uczeń staje przed nimi jak przed czymś zupełnie dla siebie obcym , nasuwają mu się nowe , ciekawe problemy , które warto poznać dokładniej , czegoś nowego się o nich dowiedzieć. Uczniowie umiejętnie kierowani przez nauczyciela mogą samodzielnie wysuwać konkretne zadania do szczegółowego i już planowanego poznawania. Sami próbują określić , czego chcieliby się nauczyć , czego dowiedzieć, co zbadać , co zrobić. Jeśli nauczyciel potrafi pobudzić inicjatywę dzieci we właściwym , zgodnym z programem nauczania kierunku , to może w piękny sposób przygotować i siebie i klasę do dłuższej systematycznej pracy. Dzieciom będzie się wydawało ,że uczą się tego czego chcą , same bowiem wysuwają zagadnienia , ustalają kolejność , często zgłaszają indywidualne propozycje opracowania jakiegoś problemu.
W ten sposób nauczanie spełni ważny postulat dydaktyczny – będzie zgodne z zainteresowaniem uczniów . Ponadto nauczyciel słuchając wypowiedzi swych wychowanków może łatwo zorientować się , czy dzieci bardziej interesują się , o czym więcej lub mniej wiedzą . Dzięki temu będzie mógł bardziej wnikliwie dobrać treści nauczania tak , aby było to dla dzieci korzystne , zgodne z ich potrzebami wewnętrznymi , bardziej przystępne , łatwiej wyzwalające w nich własną aktywność i chęć działania .
Stałym i integralnym elementem życia zespołu ogólnoszkolnego są uroczystości , imprezy i rocznice szkolne . Upowszechniają one dorobek kulturowy, naukowy dostarczają bodźców emocjonalnych, są źródłem doznań estetycznych, sprzyjają aktywności wychowanków , kształtują poglądy i przekonania, postawy twórcze i odtwórcze. Stanowią zintegrowaną sytuację ujętą w formach organizacyjnych, metodach ,treściach, obejmują zróżnicowane sposoby mieszczące się w nowoczesnej teorii wszechstronnego uczenia się przez przyswajanie , odkrywanie , przeżywanie i działanie . Harmonijne łączenie w jednostkach lekcyjnych tych wszystkich dróg nauczania zapewnia wszechstronne kształcenie i wysoki poziom efektów dydaktycznych.
Ogromny wpływ na osobowość dziecka , na pogłębienie jego wiadomości o otaczającym go świecie wywierają teksty literackie , które przede wszystkim mają kształtować u uczniów odpowiednie postawy, uczucia , zapoznawać ich z określonymi zjawiskami itp. Na konkretnych przykładach baśni , wierszy, powieści można pomóc dziecku w poszukiwaniu prawdy moralnej , zrozumienia świata, kontaktu z pięknym słowem. Podkreśla się też ważność literatury w wychowaniu społecznym .
Kształtowanie zainteresowań czytelniczych jest niezmiernie ważnym zadaniem dla nauczycieli. Organizowanie startu czytelniczego dziecka powinno być ciągiem rozumnych poczynań , polegających na szukaniu i podsuwaniu dziecku takich pozycji, które znajdą w jego psychice odpowiednio silny oddźwięk. Często zdarza się ,że książka wzięta przypadkowo z półki bibliotecznej może rozbudzić pasję poznawczą w jakimś zakresie . Dziecko ,dla którego czytanie i refleksja nad lekturą jest potrzebą wynikającą z zamiłowania , kształci się , rozwija i doskonali . Książka pomaga czytającemu stać się innym , służy rozszerzeniu horyzontów jego wiedzy i skali jego doznań ; jest pomocna w kształtowaniu zasad społeczno moralnych dziecka , budzeniu jego przeżyć estetycznych , uczy spostrzegać , przeżywać, odróżniać prawdę od fałszu, dobro od zła . W wychowaniu społecznym książka ukazuje zagadnienia koleżeństwa , mówi o poszanowaniu pracy , poczuciu humoru , stosunku do kłamstwa. To wszystko wpływa na poszanowanie drugiego człowieka i kształtowanie pozytywnych cech charakteru. Dzięki wielu książkom , budzą się w dziecku uczucia koleżeństwa , uczynności , miłości rodzinnej , opiekuńczości . Poprzez książkę dzieci poznają piękno ojczystego kraju , historię ,folklor, tradycje , życie innych ludzi. Jedną z ról literatury jest także rozwijanie uczuć patriotycznych. Zainteresowania dziecka książką urastają niekiedy do wielkiej rangi, jaką jest próba samodzielnego układania tekstów prozatorskich , wierszy – niekiedy bardzo naiwnych, ale jakże wdzięcznych. To tzw. tworzenie wyrabia w dziecku poczucie piękna , rozwija wrażliwość estetyczną, samodzielne myślenie , pomysłowość , a także jest wychowaniem przez sztukę . Różne formy pracy z lekturą np. inscenizacja , teatrzyk , „audycja radiowa” , sądy nad postacią lub narady a także gry i zabawy , rozwiązywanie rebusów i zagadek oraz krzyżówek dotyczących książek zachęcają i mobilizują dzieci do czytelnictwa a równocześnie stanowią podstawę do ćwiczeń w mówieniu, a także pisaniu.
Dziecko zupełnie inaczej patrzy na czytankę , wiersz, piosenkę , które mają być podstawą inscenizacji ,aniżeli na teksty , które są dla niego zupełnie obojętne . Dzieci bardzo lubią zabawy w teatr, w którym grają rozmaite role ; dziecko jest równocześnie dekoratorem, , twórcą lalek „kukiełek” oraz reżyserem inscenizacji. Projektowanie i wykonanie dekoracji lalek rozwija zdolności twórcze i konstrukcyjne. Inscenizacje utworów literackich należy stosować nie tylko na lekcjach języka polskiego ,ale na lekcjach wychowania muzycznego – dramatyzując piosenkę , na lekcjach wychowania fizycznego – podczas stosowania inscenizacyjnych form gier i zabaw ruchowych, na lekcjach matematyki – ilustrując zadania z treścią , na lekcjach wychowania plastycznego i zajęciach praktyczno- technicznych –poprzez wykonanie lalek , scenek rodzajowych , dekoracji.
Zdrowy klimat emocjonalny w szkole i klasie sprawia,że dzieci są swobodne, chętne do współpracy, szczęśliwe, pragną się uczyć i dostosowywać do przepisów. Gdy klimat emocjonalny jest niezdrowy , dzieci są napięte , nerwowe , drażliwe, kłótliwe, nadmiernie krytyczne , nie interesują się nauką i zachowują się często nieznośnie . Klimat emocjonalny zależy głównie od postaw nauczycieli w stosunku do swojej pracy i stosunku do uczniów , od rodzaju stosowanej dyscypliny i od starań aby nauka szkolna była interesująca i stymulująca. Nauczyciele oddziaływują bezpośrednio na kształtowanie się u dzieci pojęcia własnego „ja” poprzez swoje własne postawy wobec dzieci , ich postępów w nauce i zachowaniu w szkole oraz poprzez swoje nimi zainteresowanie , a pośrednio – pomagając dzieciom w przyswajaniu społecznie aprobowanych wzorów postępowania . Bardzo ważne jest aby dzieci widziały w nauczycielu człowieka i przyjaciela. Stosowana w szkole dyscyplina wywiera wpływ na postawy i zachowania dzieci .Utrzymywanie dzieci w karności metodą autorytatywną wywołuje u nich napięcie , sprawia ,że są nerwowe, drażliwe , nieprzyjazne; dyscyplina demokratyczna wzmacnia u dzieci poczucie własnej wartości ,sprawia ,że są odprężone , ufne, chętne do współpracy i zadowolone.
Metodą wspierania rozwoju uczniów jest ocena wyników nauczania ,ale często hamuje ona aktywność wychowanków . Bardzo ważne jest to aby ocena odzwierciedlała wiadomości ucznia i jego wiedzę , bo jakże często spotykamy się tu ze zjawiskiem niekongurencji , czyli stawiania ocen niedostatecznych za ściąganie lub brak pracy domowej.
Nawet najmniejsze powodzenie , najdrobniejsze sukcesy podnoszą wartość własnego „ja”, zachęcają do pracy . Dlatego też im więcej będzie zachęty , pochwały , akceptacji , aprobaty i uznania ze strony nauczycieli tym większe będą sukcesy dzieci. Dziecko zachęcone uczy się pewności siebie , często chwalone- uczy się doceniać , akceptowane – uczy się kochać, jeśli żyje wśród aprobaty-uczy się podobać i jeśli żyje wśród uznania –uczy się mieć cel. Powodzenia podnoszą wartość własnego „ja”. Dlatego tez bardzo ważna role odgrywają nagrody , pochwały i wyróżnienia.
Są to zapewne tylko niektóre metody ,formy i sposoby zachęcania uczniów do efektywnej pracy ,do zdobywania wiedzy. Ale wszystkie są ważne , muszą się wzajemnie przeplatać i uzupełniać . Muszą też przebiegać w ujęciu integralnym aby umożliwić powiązanie nauczania , uczenia się i samowychowania w jednolity proces kształcenia .

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie --> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie