Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Ocenianie i dostosowywanie wymagań do umiejętności uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Od 01.01.2015 odwiedzono tę wizytówkę 4210 razy.
Chcesz zwiększyć zainteresowanie Twoją jednostką?
Zaprezentuj w naszym informatorze swoją jednostkę ->>>
* szkolnictwo.pl - najpopularniejszy informator edukacyjny - 1,5 mln użytkowników miesięcznie



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.



 

Pojęcie dostosowywania wymagań edukacyjnych zbyt często rozumiane jest jako konieczność zwolnienia lub obowiązek obnizania wymagań wobec uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Szkoła to miejsce, które powinno zapewnić wszystkim dzieciom wszechstronny rozwój i dostęp do wiedzy. Aby tak się stało, rozpoznawanie i zaspakajanie elementarnych potrzeb musi dotyczyć wszystkich uczniów - zarówno tych najzdolniejszych, jak i tych przeciętnych, zaś w szczególności uczniów z dysfunkcjami rozwojowymi i zaburzeniami. Założenie to powinno być następstwem akceptowania faktu, że różnice między ludźmi są czymś normalnym i naturalnym. Dlatego też wszystkim uczniom powinno zapewnić się możliwość osiągnięcia sukcesu mierzonego nie tylko skalą ocen, ale przede wszystkim poczuciem systematycznego przyrostu wiedzy i umiejętności zarówno w obszarach aktywności dydaktycznej jak i wychowawczej (M. Iwanowska, M. Kazimierowicz, Uczeń z trudnościami, Nowa Szkoła 4/2004 s. 32.).
Reforma polskiego systemu oświaty z 1998 roku szczególną uwagę zwróciła na problem wyrównywania szans edukacyjnych oraz funkcjonowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
W opracowaniu niniejszym przyjrzę się bliżej sytuacji szkolnej uczniów z różnego typu dysfunkcjami i zaburzeniami.
Problem jest o tyle istotny, że liczba zdiagnozowanych uczniów wzrasta z roku na rok. Być może przyczynił się do tego wzrost świadomości rodziców, którzy coraz rzadziej traktują wizytę u specjalistów w poradniach psychologiczno – pedagogicznych, jako zło konieczne. Z pewnością nie bez znaczenia pozostaje fakt, że na każdym etapie edukacyjnym czeka uczniów sprawdzian lub egzamin, a orzeczenie specjalistów może zapewnić dziecku dostęp do pewnych ulg, co w rezultacie może przyczynić się do uzyskania lepszego wyniku.
Aby jednak zalecenia zawarte w orzeczeniach nie były jedynie dokumentem zwalniającym ucznia z wielu obowiązków, potrzebny jest wysiłek zarówno nauczycieli, jak i samych uczniów, a przede wszystkim racjonalna postawa rodziców.
Indywidualne podejście do każdego dziecka jest warunkiem prawdziwego wyrównywania szans, ale czy w zbyt licznych klasach jest to postulat realny?
Jak czuje się uczeń w grupie rówieśniczej, jakie role pełni w zespole klasowym, czy ma szansę wykazać się swoimi mocnymi stronami wśród prawidłowo rozwijających się rówieśników, jakie są jego obawy i plany związane z przyszłością oraz jakiej pomocy oczekuje od otoczenia. Czy założenia reformy są w pełni realizowane i faktycznie przyczyniają się do wyrównywania szans edukacyjnych? To tylko kilka z istotnych pytań, na które powinien odpowiedzieć każdy z nauczycieli i wychowawców w nowoczesnej szkole. Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi –teoria i praktyka.
Pojęcie specjalnych potrzeb edukacyjnych funkcjonuje w opinii środowisk oświatowych od wielu lat. Zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, w tym również uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, zasady przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w publicznych sześcioletnich szkołach podstawowych, gimnazjach oraz szkołach ponadgimnazjalnych reguluje Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 21 marca 2001 r (Dz. U. z 2001 r., Nr 29, poz. 323). W § 6 stwierdza ono, że

„Nauczyciel jest obowiązany, na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno - pedagogicznej lub innej publicznej poradni specjalistycznej, dostosować wymagania edukacyjne, o których mowa w § 4 ust. 1, do indywidualnych potrzeb ucznia, u którego stwierdzono trudności w uczeniu się, w tym specyficzne trudności, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom”.
Właśnie konieczność dostosowania wymagań egzaminacyjnych do potrzeb i możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi pozwala mówić o rzeczywistym wyrównywaniu szans i stworzeniu im warunków równego dostępu do odpowiedniego poziomu wykształcenia. Co zatem rozumie się przez specjalne potrzeby edukacyjne?
Specjalne potrzeby edukacyjne to potrzeby, które w procesie rozwoju dzieci i młodzieży wynikają z ich niepełnosprawności lub powstałe z innych przyczyn trudności w uczeniu się.
(Reforma Systemu Kształcenia ..., 1998).
Szczególnie sformułowanie „powstałe z innych przyczyn trudności w uczeniu się” jest niejednoznaczne, stąd pewna dowolność w jego interpretowaniu.
W publikacjach Centrum Metodycznej Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, w dziale dotyczącym wspierania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, znajdujemy następujący podział tych potrzeb – potrzeby uczniów:
· z różnymi rodzajami niepełnosprawności,
· specyficznymi trudnościami w uczeniu,
· nadpobudliwością,
· wybitnymi zdolnościami.
Na uwagę zasługuje szczególnie punkt ostatni, który w kręgu zainteresowań stawia nie tylko ucznia z dysfunkcjami, ale również ucznia rozwijającego się powyżej normy intelektualnej.
Uogólniając, można stwierdzić, że do specjalistów najczęściej trafia dziecko, u którego zauważono trudności w uczeniu lub inne niepowodzenia szkolne. Bardzo rzadko trafia uczeń zdolny , choć jak wskazuje obserwacja także taki może borykać się z trudnościami w nauce i funkcjonowaniem w szkole.
Reasumując, uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi to taki uczeń, u którego niepowodzenia szkolne wynikają przede wszystkim z szeroko pojętych zaburzeń rozwojowych czyli różnego rodzaju dysfunkcji, w tym także uczniowie ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się (dyslektycy). Będą to również uczniowie, u których stwierdzono problemy w uczeniu się spowodowane innymi przyczynami, a którzy, aby prawidłowo funkcjonować w środowisku szkolnym, wymagają dostosowywania wymagań edukacyjnych do ich potrzeb, zgodnie z zaleceniami zawartymi w opiniach poradni psychologiczno - pedagogicznych.
Na uwagę zasługuje również wyjaśnienie zapisu rozporządzenia MENiS dotyczącego dostosowywania wymagań edukacyjnych, gdyż przede wszystkim do tego punktu odnoszą się zalecenia poradni w zakresie indywidualizacji nauczania i szczególnego traktowania uczniów z trudnościami w uczeniu się.
Jak pisze autorka artykułu „Ocenianie uczniów ze zdiagnozowanymi zaburzeniami” (Wiercioch.,2003 s.29-33) pojęcie „dostosować” często utożsamiane jest z pojęciem „obniżyć” lub „zwolnić” (np.dysortografika z konieczności poprawnego pisania).
Co zaś w praktyce powinien oznaczać ten zapis?
W zależności od rodzaju dysfunkcji dostosowanie wymagań edukacyjnych będzie dotyczyło albo formy sprawdzania wiedzy, albo treści, albo formy i treści jednocześnie.
I tak na przykład jeśli u dziecka zdiagnozowano :
· dysgrafię – dostosowanie wymagań będzie dotyczyło formy tj. sprawdzenie pracy może być niekonwencjonalne (uczeń może sam odczytać pracę lub napisać ją na komputerze),
· dysortografię - można również zmienić formę sprawdzania wiedzy, zaś w żadnym wypadku nie należy zwalniać ucznia z konieczności nauki ortografii,
· dysleksję - zaburzenie to dotyczy dzieci w normie intelektualnej, dlatego nie daje podstaw do obniżania wymagań jakościowych i może dotyczyć tylko formy sprawdzania wiedzy,
· sprawność intelektualną niższą od przeciętnej - w przypadku tych uczniów konieczne jest dostosowanie zarówno w zakresie formy, jak i treści. Właściwie tylko w tej grupie możemy mówić o obniżeniu wymagań. Trzeba również pamiętać o tym, że w grupie tej często występują uczniowie z zaburzeniami sprzężonymi i program szkoły ogólnodostępnej jest dla nich zbyt trudny i zbyt szybko przerabiany (tamże, s.31, 32).
Osobną grupę będą stanowili uczniowie z dysfunkcjami narządów percepcyjnych oraz narządów ruchu, gdyż w tych przypadkach dostosowywanie potrzeb i wymagań będzie ściśle związane z typem i stopniem ich niepełnosprawności.
Jak więc oceniać i czego wymagać od uczniów z różnego rodzaju zaburzeniami?
Pamiętać należy o dwóch elementarnych zasadach:
1. Nie można zejść poniżej podstawy programowej, a zakres wiedzy i umiejętności powinien dać szansę na sprostanie wymaganiom kolejnego etapu edukacyjnego.
2. Należy oceniać ucznia według kryteriów ogólnodostępnych przy jednoczesnym uwzględnianiu wkładu pracy i wysiłku adekwatnego do jego możliwości.
Ważne jest aby ocena pełniła przede wszystkim funkcję motywującą, a ocenianie:
· służyło dziecku i pozwalało korygować jego dotychczasowe postępowanie,
· uruchamiało samoocenę dziecka,
· miało jasno sformułowane kryteria.
Tak rozumiana ocena, uwzględniająca powyższe obszary, stwarza dziecku perspektywę, daje mu nadzieję na zmianę i tę zmianę umożliwia (Hetman., Szkoła Specjalna 3/2001).
Dostosowywanie wymagań edukacyjnych i ocenianie to jeden z najważniejszych aspektów funkcjonowanie ucznia ze specjalnymi potrzebami w środowisku szkolnym.


Opracowanie : Joanna Kwiatkowska- Paluch


BIBLIOGRAFIA
1. Chmurzyński B., O opiniach wydawanych przez poradnie, (w:) „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2002 nr 3.
2. Hetman A., Możliwości psychofizyczne uczniów z zaburzeniami a ocena szkolna, (w:) „Szkoła Specjalna” 2003 nr 3.
3. Iwanowska M., Uczeń z trudnościami- Problem czy wyzwanie, (w:) „Nowa Szkoła”2004 nr .7
4. Wiercioch U., Ocenianie uczniów ze zdiagnozowanymi zaburzeniami (w:) „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2003 nr 3.

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie --> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie