Startuj z nami!

www.szkolnictwo.pl

praca, nauka, rozrywka....

mapa polskich szkół
Nauka Nauka
Uczelnie Uczelnie
Mój profil / Znajomi Mój profil/Znajomi
Poczta Poczta/Dokumenty
Przewodnik Przewodnik
Nauka Konkurs
uczelnie

zamów reklamę
zobacz szczegóły
uczelnie
PrezentacjaForumPrezentacja nieoficjalnaZmiana prezentacji
Niepowodzenia szkolne i ich przyczyny

Od 01.01.2015 odwiedzono tę wizytówkę 31937 razy.
Chcesz zwiększyć zainteresowanie Twoją jednostką?
Zadzwoń do Nas!* - tel. 606-...-... ->>>
* szkolnictwo.pl - najpopularniejszy informator edukacyjny - 1,5 mln użytkowników miesięcznie



Platforma Edukacyjna - gotowe opracowania lekcji oraz testów.



 

Niepowodzenia szkolne dotyczą wielu dzieci. Problem jest złożony. Przeczytaj artykuł...może uchronisz swoje dziecko przed trudnościami szkolnymi.
Pojęcie niepowodzeń szkolnych ma wiele definicji, gdyż jest to problem złożony i wieloaspektowy. W szerokim ujęciu za niepowodzenia szkolne uznaje się te sytuacje, które cechuje brak harmonii miedzy wymaganiami szkoły a postępowaniem ucznia i dotyczą one zarówno niepowodzeń natury wychowawczej, jak i dydaktycznej. Warto jednak podkreślić, że te dwie postacie niepowodzeń występują najczęściej razem. Inaczej mówiąc, trudności w nauce to stan, w którym odbija się sytuacja zewnętrzna i wewnętrzna zatrzymuje ucznia w realizacji pewnych dążeń i zadań, w wyniku czego nie potrafi on, w czasie przewidzianym programem nauczania, przyswoić sobie określonej wiedzy i umiejętności.
Grażyna Nosarzewska

Niepowodzenia szkolne i ich przyczyny

Pojęcie niepowodzeń szkolnych ma wiele definicji, gdyż jest to problem złożony i wieloaspektowy. W szerokim ujęciu za niepowodzenia szkolne uznaje się te sytuacje, które cechuje brak harmonii miedzy wymaganiami szkoły a postępowaniem ucznia i dotyczą one zarówno niepowodzeń natury wychowawczej, jak i dydaktycznej. Warto jednak podkreślić, że te dwie postacie niepowodzeń występują najczęściej razem. Inaczej mówiąc, trudności w nauce to stan, w którym odbija się sytuacja zewnętrzna i wewnętrzna zatrzymuje ucznia w realizacji pewnych dążeń i zadań, w wyniku czego nie potrafi on, w czasie przewidzianym programem nauczania, przyswoić sobie określonej wiedzy i umiejętności

Z jednej strony można spojrzeć na nie jako na porażkę nauczycieli i ich nieskutecznych działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych czy organizacyjnych. Z drugiej strony jest to również problem ucznia przejawiający się w trudnościach w uczeniu się i sprostaniu wymaganiom szkolnym.

Klasyfikacja

Dla zrozumienia problemu najlepsze wydaje się jego uporządkowanie…a klasyfikacji jest wiele. Warto jednak wymienić podział zaproponowany przez Jana Konopnickiego, który podaje trzy przyczyny porażek szkolnych:
  1. Intelektualne
  2. Emocjonalne i społeczne
  3. Szkolne
Halina Filipczuk wyróżnia zaś:
  1. Zewnętrzne ( warunki życia dziecka, opieka, otoczenie rodzinne i szkolne)
  2. Wewnętrzne ( indywidualne możliwości dziecka związane z rozwojem fizycznym i psychicznym )
Najczęściej jednak autorzy publikacji z tego zakresu powołują się na klasyfikacje Czesława Kupisiewicza tj.:
  1. Przyczyny niepowodzeń społeczno-ekonomiczne
  2. Przyczyny niepowodzeń biopsychiczne
  3. Przyczyny niepowodzeń pedagogiczne
Społeczno-ekonomiczne przyczyny niepowodzeń

Składają się na nie warunki materialne, społeczne, kulturowe, które przyczyniają się do niekorzystnej sytuacji, mogą to być m.in.:
  • Zła atmosfera wychowawcza w domu
  • Złe warunki materialne, mieszkaniowe
  • Rozpad rodziny
  • Brak zainteresowania dzieckiem
  • Niski poziom wykształcenia i kultury rodziców
  • Niezaradność wychowawcza rodziców.
Warto podkreślić, że pozytywny stosunek do nauki kształtuje się w dwóch etapach tj. tego, który obejmuje wiek przedszkolny i tego, który rok poprzedza bezpośrednio pierwszą klasę.

Atmosfera domowa, na która składają się konflikty powoduje sytuację, w której uczeń nie skupia się na nauce, tylko na przeżyciach związanych z domem. Nie ma poczucia bezpieczeństwa, nie interesuje go zazwyczaj szkolna wiedza. Brak tej podstawowej potrzeby psychicznej człowieka widać nie tylko w rodzinach skonfliktowanych, ale również niepełnych, no i oczywiście w domach dziecka. Wszędzie tam, gdzie nie ma miłości, poczucia przynależności i bezpieczeństwa trudno o prawidłowy rozwój.

Złe warunki materialne i mieszkaniowe również nie ułatwiają dziecku nauki, nie ma ono podręczników, przyborów szkolnych. Czasami wręcz uniemożliwia to efektywna naukę i zniechęca. Jeśli dziecko nie ma cichego, spokojnego miejsca do własnej pracy trudności się spiętrzają, bo nie łatwo o koncentracje.

Oczywiste jest również i to, że w rodzinach, w których nie ma pozytywnych wzorców ze strony rodziców trudno winić dziecko o to, że nieprawidłowo mówi, nie ma nawyku czytania, niczym się nie interesuje.

Rodzice bywają również niezaradni wychowawczo. Dziecko może mieć zbyt dużo obowiązków domowych, nie starcza wówczas sił i czasu na odrabianie lekcji. Bywa, że stawia się mu również zbyt wysokie wymagania, nie licząc się z jego możliwościami czy rozwojem. Zła jest też nadopiekuńczość. Powoduje, że rośnie albo mały egocentryk, albo niezaradny życiowo, uczepiony maminej spódnicy „maminsynek”- określenie być może kolokwialne, ale niestety powszechne.

Biopsychiczne przyczyny niepowodzeń

Na całokształt biopsychicznych uwarunkowań braków postępów w nauce składają się:
  • Stan zdrowia dziecka
  • Ewentualne wady fizyczne np. zaburzenia mowy itd
  • Poziom rozwoju umysłowego
  • Ewent. Zaburzenia układu nerwowego np. niestabilność emocjonalna, apatia, agresja
  • Ewent. Zaburzenia funkcjonowania procesów poznawczych np. wolne tempo myślenia, niezdolność koncentracji.
  • Cechy charakteru i temperament ucznia.
Generalnie dysharmonie rozwoju funkcji percepcyjno- motorycznej nazywane jest powszechnie dysleksją, dysgrafią, dysortografią. Oznacza to niemożność opanowania umiejętności prawidłowego czytania i pisania w przewidzianym czasie i tempie. Problem dotyczy 70-90 % uczniów z niepowodzeniami szkolnymi.

Dysleksji towarzyszy często nierówna koncentracja uwagi i wolne tempo pracy.

Pedagogiczne przyczyny niepowodzeń szkolnych

Cz. Kupisiewicz dzieli je na względnie niezależne i zależne od nauczyciela. Te niezależne związane są z nieodpowiednimi warunkami pracy dydaktyczno- wychowawczej:
  • Nieprawidłowości systemu szkolnego
  • Niedostateczne wyposażenie szkół i pracowni w pomoce naukowe i współczesny sprzęt.
  • Trudne warunki organizacyjne szkół: wielozmianowość nauczania, liczne klasy
  • Błędny w systemie kształcenia nauczycieli.
Przyczyny zależne od nauczycieli to:
  • Błędy i usterki metodyczne i wychowawcze
  • Nieprzygotowanie do lekcji
  • Zaniedbanie samokształcenia i podnoszenia kwalifikacji.
Wnioski ogólne

Z analizy dokumentacji uczniów z niepowodzeniami szkolnymi wynika, że:
  • Dominują przyczyny środowiskowe i rodzinne a następnie biopsychiczne
  • Nauczycieli i rodzice dostrzegają te same rodzaje przyczyn, jednak przypisują im różną siłę oddziaływania, ci pierwsi eksponują przyczyny rodzinne i biopsychiczne, drudzy zaś –pedagogiczne.
Rodzice obwiniają za niepowodzenia ich dzieci szkołę, zwłaszcza nauczycieli. Mniejszą uwagę przywiązują do możliwości umysłowych własnych dzieci, w przypadku uwarunkowań biopsychicznych wskazują raczej na zły stan zdrowia dziecka a nie na jego niski poziom umysłowy. Przyczyn, które mogą się wiązać bezpośrednio z nimi – jako rodzicami, zdają się zupełnie nie dostrzegać.

Wnioski dla pracy dydaktyczno- wychowawczej

Czyli co może zrobić nauczyciel, aby pomóc dziecku z trudnościami szkolnymi ?
  • Prowadzić wnikliwa i systematyczną obserwację, poznawać uczniów
  • Rozmawiać z rodzicami, być z nimi w stałym kontakcie.
  • Wnikliwie analizować dokumenty i wytwory dziecka
  • Indywidualizować prace na lekcjach
  • Stworzyć zespół wyrównawczy
  • Być w stałym kontakcie z pedagogiem, psychologiem, kierować do specjalisty
  • Życzliwie i wyrozumiale pracować z każdym uczniem
  • Organizować zespoły samopomocy koleżeńskiej
Bibliografia
  1. J. Francis- Wiliams Dzieci ze specjalnymi trudnościami w nauce, Warszawa 1975
  2. A. Karpińska drugoroczność. Pedagogiczne wyzwania dla współczesności, Białystok 1999
  3. N. Kephart Dziecko opóźnione w nauce szkolnej Warszawa 1970
  4. B.Łuczak Niepowodzenia w nauce. Przyczyny, skutki, zapobieganie Poznań 2000

Umieść poniższy link na swojej stronie aby wzmocnić promocję tej jednostki oraz jej pozycjonowanie w wyszukiwarkach internetowych:

X


Zarejestruj się lub zaloguj,
aby mieć pełny dostęp
do serwisu edukacyjnego.




www.szkolnictwo.pl

e-mail: zmiany@szkolnictwo.pl
- największy w Polsce katalog szkół
- ponad 1 mln użytkowników miesięcznie




Nauczycielu! Bezpłatne, interaktywne lekcje i testy oraz prezentacje w PowerPoint`cie --> www.szkolnictwo.pl (w zakładce "Nauka").

Zaloguj się aby mieć dostęp do platformy edukacyjnej




Zachodniopomorskie Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Podlaskie Mazowieckie Lubelskie Kujawsko-Pomorskie Wielkopolskie Lubuskie Łódzkie Świętokrzyskie Podkarpackie Małopolskie Śląskie Opolskie Dolnośląskie